Emeklilik için tasarruf edip para biriktirmek neden önemli?

Bu konuda çok yazdım çizdim ama bıkmadan devam etmeyi düşünüyorum. Sınırlı sayıda okuyucum var ama en azından onlar da etraflarındaki eşlerine dostlarına bu konuları anlatıyorlardır diye umuyorum.

Türkiye'de çok çarpık bir emeklilik sistemi var. İnsanlar çok genç emekli olabiliyorlar. Yasal bazı düzenlemelerle kademeli olarak emekli yaşı yükseltildi ama hala anlamsız uygulamalar var. Ekonomi Türk bugün bu konuya değinmiş ve Emekli Zammı ve Emeksiz Emeklilik başlıklı bir yazı yazmış. Yazının sonunda da daha evvel yazdığım bir yazıya bağlantı vermiş. (Teşekkür ederim! Ayran içtik ama ayrı düşmedik anlaşılan:)

Emeklilik konusu da adeta din konusu kadar suistimale açık ve insanları duygusal tepkilere sevk edebilecek kadar hassas. "Mezarda Emeklilik" sloganıyla milyonlarca insanımız yıllarca oy kaygısıyla açıkça kandırıldı. Bunları söyleyince sanki "emekliler ölsün" diyormuşuz gibi geliyor ama kazın ayağı öyle değil. Elbette ben de memleketimdeki emeklilerin Amerikalı, Alman, Japon emekliler gibi turistik seyahatler yapabilecek, güzel evlerde oturup, güzel arabalar kullanabilecek olmasını istiyorum. Ama bu 20-25 hatta 30 sene çalışmakla bile elde edilebilir bir durum değil. Yakın bir Amerikalı dostumun eşi 68 yaşında emekli oldu ama bu kararı çok zor aldı zira annesi geçen yıl 101. yaşını kutladı. O kadar uzun yaşarsa tasarruflarının yetip yetmeyeceği konusunda ciddi tereddütler yaşadı. Bu söylediğim insan 18 yaşından itibaren düzenli olarak çalışmış, üniversiteyi bile çalışırken okumuş birisi. Adam 50 sene çalışmış ama 30 sene daha yaşama "riski" olduğunu düşünüyor!

İleride emeklilerin sayısı arttıkça, sistem daha da fazla yara alacak ve günün birinde Allah Korusun! bazı ülkelerde olduğu gibi insanlara belki de emekli maaşı ödeyemeyecek duruma geleceğiz. O nedenle B planımız olmalı. Belki gün gelecek birkaç emekli yaşlı insan ev arkadaşlığı yapacak, ellerine geçen parayı birleştirip, varlıklarını sürdürmeye çalışacak. Zamanında çalışıp mal mülk edinmiş olanlar elde ettikleri pasif gelirle yaşamayı sürdürebilecekler. LÜTFEN ama lütfen emekli olduğunuzda elinize geçecek emekli maaşı ile kıt kanaat de olsa geçinebileceğinizi düşünmeyin. Vitrindeki olağanüstü ayakkabıları, Plasma TV'yi, Blu-Ray oynatıcısını, havalı otomobili, müstakil evi almaya kalkışmayın. Cep telefonunuzu yenilemeyiverin. Bozulmayan bir şeyi değiştirmeyin. Emeğinize ve paranıza sahip çıkın. Yaşı genç olanlar için risk çok daha büyük ama onların hala kendileri için çözüm üretecek vakitleri var. Bu konuda yazılıp çizilenleri bıkmadan usanmadan okuyun, tartışın ve kendi çözümünüzü üretmeye bakın. Kendi stratejik planınızı yapın. Hiçbir şeyi tesadüflere ve akışına bırakmayın. Ne zaman evleneceğinizi, kaç çocuk yapacağınızı, ne zaman yapacağınızı hesaplayın.

Kara bir tablo çiziyorum diye bana kızmayın ve yapmanız gerekenleri ertelemeyin. Hayat o kadar kısa ve o kadar çabuk geçiyor ki, ne olduğunuzu anlamadan 40'ı deviriveriyorsunuz. Benden söylemesi!

Portföyü Gözden Geçirme ve Yeni Yıl Bütçesi Zamanı

Zamanında şu yazıyı yazmıştım. Bir de Ekonomi Türk'te Bireysel Finans 101 serisi yazmıştım. O yazılarda bahsettiğim şeylerden biri de portföyünüzü 6 ayda bir gözden geçirip dengelemenizdi. Yılın son ayı bunu yapmak ve önümüzdeki yıl bütçenizi oluşturmaya başlamak için ideal bir zamandır.

Eğer emekliliğiniz için para biriktiriyorsanız yani uzun vadeyi hedefliyorsanız, portföyünüzde kendi risk algılamanızla örtüşen oranlarda BES, Borsa, HB/DT, mevduat, altın ve döviz bulundurmalısınız. Altın ve döviz bende eser miktardadır.

Yaşınız gençse, geliriniz az bile olsa mutlaka ufak birikimler yapmalısınız. 24 yaşında birisi gelirinden ayda 50-100 TL arası bir parayı tasarrufa yönlendirebilir. Bu paralar 35-40 sene sonra çok işe yarayacaktır, bana güvenin.

T'Pol'den Yeni Bir Hizmet! Azzzz Sonra!

Geçtiğimiz günlerde You Can Do It! The Boomer’s Guide to a Great Retirement isimli kitabı okudum. Yazarı Jonathan D. Pond.

Kitabın bazı bölümleri tamamen Amerikalılara hitap ediyor ama büyük bir çoğunluğu kesinlikle bizler için de değerli önerilerle dolu. Önümüzdeki günlerdeki yazılarımda bölüm bölüm bu kitaptan söz edeceğim.

Başlangıç için şu kadarını söyleyeyim:

II. Dünya Savaşı sonrasında Amerikalılar çılgın bir hızla çoğalmışlar. 1946-1964 arası doğanlara Baby Boomers deniyor yani Bebek Patlaması Nesli diye çevirebiliriz. Bu bebek patlaması yaşandığında, yani daha o zamanlarda bunun yol açacağı emeklilik sorunu bazı uzmanları düşündürmeye başlamış. Bu jenerasyonun ebeveynleri nispeten daha kısa yaşamışlar. Savaşlar, gıda ve sağlık sorunları nedeniyle daha erken ölmüşler. Oysa BB nesli hem gelişen sağlık sektörü hem de artan refah sayesinde çok daha uzun yaşaması beklenen bir nesil. Amerika’da geleneksel emeklilik yaşı 65-68 ancak, BB’lerin 90’larına ve daha ötesine kadar rahatça yaşayabilecekleri düşünüldüğünde emeklilikte geçimlerini sağlamaları gerçekten önemli bir sorun.

Biz de yıllarca hep genç nüfusumuzla övündük ama bunun ilerisini iyi hesaplayamadık. İşgüzar politikacılar da oy uğruna geleceğimizi bizden çalacak uygulamaların altına imza attılar. Gelinen noktada SGK çökmüş durumda. Bundan 20 yıl sonrası ise belirsiz. Hal böyleyken yıllarca emeklilikleri konusunda bireysel çabalarıyla başarılı olanlardan ders alabiliriz diye düşündüm. Son zamanlarda bu konuda bloglar ve kitaplar okuyorum. Sizlerle de bunları paylaşacağım.

Emeklilik ya da 21. Yüzyılın Havuz Problemi

Bugünkü yazımı EkonomiTürk'te okuyabilirsiniz.