Tüketiciyi engellemek ne mümkün?

Hükümet tüketimi kısmak için kredi kartları ve taksit uygulamaları ile ilgili bazı tedbirler aldı güya ama yaratıcı zihinler hemen harekete geçerek yasakları delmenin yollarını buldular.

Yıllar evvel daha kredi kartları yokken, senetle satış, ya da büyük mağazaların taksitle satış için müşterilere hesap açması gibi yöntemler revaçtaydı. Büyük mağazalar genellikle iki kefil ister, ve müşteriye bir hesap no'su verirdi. Bu kefillikler yüzünden zaman zaman arkadaşlıklar hatta akrabalık ilişkileri bile bozulurdu. Kredi kartları bu işlemleri tüketici açısından kolay, satıcı açısından da güvenli hale getirmişti ancak bazı konularda geriye dönüş kaçınılmaz gibi görünüyor.

İki kredi kartım var ve sadece bunları kullanıyorum. Her ay tüm ekstre tutarını yatırırım. Bugüne kadar bankalara bir kuruş faiz kaptırmadım. Kredi kartına taksite gelince, birkaç yüz lirayı geçmeyen alışverişler için taksit seçeneğini pek kullanmam. Bazen kart kendiliğinden bölüyor, ona müdahale edemiyorum. Kimi zaman ev elektroniği ya da beyaz eşya gibi büyük alımlarda taksit seçeneğini tercih edebiliyorum ama 12 ayı geçen taksit seçenekleri bana hep itici gelmiştir. 6-9 ay ideal bir süre. Bir de sigortaları taksitlendiriyorum zira, iki konut, iki Dask, yıllık sağlık sigortası, Kasko, Trafik derken bayağı bir yekun tutuyor.

Benim çocukluğumda insanlar oldukça tutumluydu. İnsanlar bir şeyi kaldırıp atmadan evvel bir çok şekilde değerlendirmenin yolunu arardı. Sonra 80'lerden itibaren insanlara tüketmek, çabucak sahip olmak, gırtlağa kadar borca girmek ama her istediklerine hızlıca kavuşabilmek şeklinde özetlenebilecek bir yaşam tarzı sunuldu ve hatta dayatıldı. Şimdi de acaba bu millet neden tasarruf etmiyor diye kara kara düşünülüyor. Dengesizlik böyle bir şey işte...

Tutumlu Kısa Kaçamaklar

Bu yıl uzun bir tatil yapmayı bütçeme alamayacağım. Ancak, günlük işlerden uzaklaşıp, stres atmak için uzun hafta sonlarında tutumlu kısa kaçamaklar yapmayı planlıyorum.

İlkini 23 Nisan Resmi tatili ile birleşen hafta sonunda yapacağım. Otel rezervasyonumu çok uygun bir fiyattan haftalar önce yaptırmıştım. Annemi de alıp yakınlardaki bir ile çevre ve doğal güzellik görmeye gideceğim.

Yanımıza evde hazırlanmış atıştırmalıklar almayı ihmal etmeyeceğiz. Bu sayede güzel manzaralarla karşılaştığımızda keyifli molalar verebiliyoruz.

Ertesi hafta da şirketin yıllık iznimize mahsup ederek vereceği bir gün sayesinde 4 günlük uzun bir hafta sonu olacak. İstanbul'a evime gitmeyi ve kışlık giysilerle yazlıkları değiştirmeyi umuyorum. Deniz kenarında zaman geçirmeyi çok özledim. Annem de bana eşlik edecek. O da Istanbul'u çok özlemiş, ne zamandır gitmek istiyordu. Ona birkaç hafta orada kalmasını teklif ettim. Bakalım yapacak mı?

Tutumluluk Nasıl Katledilir?

Lüzumsuz masrafın her türlüsünden kaçınmaya çalışan bendeniz yediğim trafik cezasını indirimli tarifeden 115 TL olarak ödemiş bulunuyorum. Kocaman bir aferin bana!

Üstelik de fahri bir trafik müfettişi kırmızı ışık ihlali nedeniyle beni ihbar etmiş! Hayatta kırmızı ışıkta geçmem, buna çok dikkat ederim. Nasıl olduğunu hiç ama hiç anlamadım ve vedalaşmak zorunda kaldığım paranın tamamen havaya savrulması nedeniyle pek üzüldüm. Parayı sokakta düşürsem üzülmez, "belki muhtaç birinin işine yaramıştır" diyerek kendimi avuturdum.

Tutumluluğu Katleden birkaç davranış:

1. Trafik Kurallarını İhlal etmek,
2. Aile ya da arkadaş gazına gelip, ihtiyaç olmayan abuk subuk şeylere para harcamak,
3. Sinirlenip, hırsını alışverişten çıkarmak,
4. Sıkılıp, kendini alışverişe vurmak,
5. Online alışverişin kolaylığına kanıp, planda olmayan ıvır zıvır almak...

İlavesi olan?

Istanbul'a gidiş

Malum sık sık Istanbul'a evime gitmeye çalışıyorum ama kışta kıyamette zor oluyor. Genelde kendi arabamla gitmeyi tercih ederim ama kışın otobüs yolculuğunu tercih ettim. Fakat o kadar uzun sürüyor ki, insan bindiğine bineceğine pişman oluyor. Vakit kaybı da cabası.

Gidiş dönüş otobüs 100 TL tutuyor. 20 TL da eve gidiş geliş taksi parası. Hayli makul bir rakam ama bu sefer arkadaşlarımı önceden organize ettim ve uçakla gitmeye karar verdim. Gidiş-Dönüş 133 TL. Bu kez çok işim olduğu için bir de araç kiraladım, o da 2 gün için 150 TL tutuyor. Biraz hovardaca oldu gibi ama öyle gerekiyor. Kendi aracımla gitseydim de hemen hemen aynı fiyata gelirdi ama hem kış koşullarında araba kullanmamış oluyorum, hem yorulmuyorum, hem evime daha erken varıyorum, hem de arabamın 1000 km daha yapmasına engel oluyorum. Toplam sahip olma maliyeti daha iyi.

Istanbul'a gittiğimde genelde taksiye ve dolmuşa biniyorum ama bu sefer gitmem gereken mesafeler çok uzun. Dolayısıyla bu seçim daha mantıklı oldu.

İnsaf!

Çocukluğumdan hatırlarım, rahmetli Erbakan televizyona çıkıp elinde bir file sallayıp: "Bu file kaça doluyor biliyor musunuz?" ile başlayan ve "Sizi gidiiii..."lerle devam eden nutuklar atardı.

Bugün aldıklarımın listesi şöyle:

1. Ufacık bir Iceberg marul
2. 1 Demet roka
3. Yarım kilodan az köy biberi, belki 250 gr. falandır
4. Yarım kilo cherry domates
5. İki tane 5 lt.lik su
6. 1 kg. salatalık

Hesap? 15 TL 13 kuruş.

Hepsi ot sonuçta yahu! Normalde domates, biber ve salatalık almıyorum. Doktorlar herşeyin mevsiminde tüketilmesini öneriyorlar ama bugün akşam kendime şöyle güzel, zevkli bir salata yapmak istedim. Tabii aldıklarım ot ama bir yandan da mevsim nedeniyle hepsi sera malı. Sanırım bu pahalılık ondan ileri geliyor. Neyse daha en az 3 salata, bir de kısır çıkar bunlardan:) En azından taze ve lezzetliydiler. Bu mevsim için lezzet sürpriz oldu doğrusu...

Mutfak Masraflarını Kısmanın 10 Yolu

1. Liste yapmadan alışverişe çıkmayın.
2. Sık aldığınız 20 kalem malın fiyatını bilin ve bunlarda kayda değer indirimler varsa listenizde olmasa bile eğer bütçeniz müsaitse satın alın.
3. Birim fiyatları kontrol edin. Her zaman büyük paket ekonomik paket olmuyor. (Geçen hafta 14'lü paketlerde satılan tablet bulaşık deterjanında indirim vardı. Tablet başına 35 kuruşa mal oluyordu. Daha büyük paketlerde ise tablet başına fiyat 43-65 kuruş arası oynuyordu. Rafta kalan iki 14'lü paketi tabii ki hemen aldım).
4. Sebze-meyveyi mevsiminde tüketin.
5. Haftada bir akşam yemeğinde kahvaltı yapın.
6. Alışverişe aç çıkmayın.
7. İhtiyacınızdan fazla bozulabilecek gıda almayın.
8. Stokladığınız ya da buzluğa attığınız ürünlerin son kullanım tarihleri geçmeden onları tüketmeyi planlayın.
9. Alışverişe çocuklarınızla gitmeyin.
10. Yemekleri varsa düdüklü tencerede pişirin, fırını kullanacaksanız ardarda birden fazla şey pişirmeye çalışın. Isıyı boşa vermeyin.

İsraf!

Bazen kapıyı çekersiniz ve sonra "acaba ütüyü fişte mi unutmuştum?" der tekrar bakma ihtiyacı duyarsınız. Bazen böyle bir endişe nedeniyle yarım saat yoldan bile dönersiniz.

Geçenlerde aceleyle evden çıkmak zorunda kaldım ve tam şehirlerarası otobüs yolculuğunun ilk 45 dakikası geride kaldığında birden "tost makinesinin fişini çekmiş miydim?" dedim. Otobüsü durdurup kendimi otoyola atamayacağım için mantıklı olan ikinci şeyi yaptım ve apartman yönetiminde dairemin elektriğini kesmelerini istedim.

Anahtarlarımı kargo ile bir arkadaşıma yollayıp evimi kontrol ettirebildiğimde buzluktaki yiyecekler çoktan çözülmüştü. Bu hafta yeniden İstanbul'a gittim ve buzdolabımdaki yiyecekleri attım. bahaneyle buzdolabını pırıl pırıl temizledim ama o kadar yiyecek de israf oldu.

Bu hafta dersimi aldım ve erken hazırlandım. Çıkmadan evvel tüm fişleri çektim, tüm pencereleri kontrol etti, ocağa baktım ve rahatça evden ayrıldım.

Ha bu arada tost makinesinin fişini de çekmişim ve boşuna endişe etmişim:(

Pazar farkı

Yeni eve temizlik için malzeme almam lazımdı. Yakınlardaki bir büyük ve tanınmış markete girdim. 20 litrelik iki kova alarak işe başlayayım dedim. Biri ayçiçekli, diğeri balıklı iki kova beğendim ama bir de baktım ki biri 10 diğeri 14 TL. Hmmm... kova fiyatları üstüne uzman değilim ama bana pahalı geldi. Oradan çıkıp 5 dk. mesafedeki pazara gittim. İki kova, bir çamaşır sepeti, bir süpürge, bir faraş, bir ufak leğen ve iki tuvalet fırçasına 35 TL verdim.

Bu pazar yeri yeni eve pek yakın. Çarşambaları meyve sebze için uğramaya değer...

Yeni Eşyalar

Bilirsiniz tutumlu biriyim ama bazen bazı eşyalarla vedalaşıp onları yenilemek gerekiyor. Evimde nadiren yatılı misafir olur. Gelenler de genellikle annem ve kızkardeşim ya da dayım ve eski bir iki arkadaşımdır.

Geçenlerde fark ettim ki, misafirler için kullandığım üç takım çarşaf/nevresim var ve en eskisi 13 yıllık, en yenisi ise 6-7 yıllık. Öyle eski püskü bir halleri yok ama el insaf dedim kendi kendime...

Dün annemle konuşurken bunları yenilemek istediğimden bahsettiğimde "Evet T'pol, o mavi olanı ben sana taa İzmir'e taşındığın sene, 1996 sonunda vermiştim. Her gelişimde görmekten bıkkınlık geldi!" deyince anladım ki artık hakikaten yenileme zamanı gelmiş.

Bugün Palladium alışveriş merkezinde dolanırken English Home'a bakmak geldi aklıma. Çok güzel birbiriyle karıştırarak kullanabileceğiniz nevresim, çarşaf ve yastık kılıfları var. Fiyatlar da şaşırtıcı ölçüde makul geldi bana. Hemen tek kişilik iki takım seçtim. Bir dahaki Istanbul'a gelişimde eskileri tertemiz paketleyip Sevgi Dükkanı'na bırakacağım. Bundan sonra yenileri kullanacağım.

Tutumluluk iyi hoş da bazen ucu kaçabiliyor demek ki... Kendi kullandığım takımların da bazıları oldukça eski. Kenarda daha evvel uygun fiyatla bulup aldığım hiç kullanmadığım iki takımım var. Yeni bir işle Istanbul'a döndüğümde kutlama olsun diye bunları kullanıma açmayı planlıyorum:)

Deterjan Kullanımı

Bugün yeni bir deterjan paketi açtım. Şu konsantre olan toz çamaşır deterjanlarından. İçinden kocaman bir ölçek çıktı. Hoppala! Hani bu konsantre diye az kullanılacaktı? Baktım temiz çamaşırlar ve tek su yıkama için önerilen miktar benim kendi küçük ölçeğimle kullandığımın tam iki katı, hatta biraz daha fazla. El insaf!

Siz siz olun kullanacağınız deterjan miktarını kendiniz belirleyin. İstediğiniz sonucu aldiğiniz minimum miktar neyse onu kullanin. Ambalajda yazılanlara kulak asmayın.

Benim gibi hassas ve allerjik bir cildiniz varsa, teninize giydiğiniz giysileri de mutlaka iki kes durulayın. Zira deterjanlardan inanılmaz artık kalıyor.

Haklı bir Görüş ve Bir Çelişki

Bugünkü Hürriyet Gazatesinde bir haber dikkatimi çekti.

Her zaman söylediğim konulara sayın yönetici de dikkat çekmiş. Çoğu insanın gücünün ötesinde para harcadığına değinmiş. Cep telefonları konusundaki gözlemine ben de katılıyorum.

Çelişki meselesine gelince bugün İGDAŞ'tan gelen faturada bilgi güncellememiz ve de T.C. Kimlik numaramızı İGDAŞ'a bildirmemiz isteniyordu. Bu bildirimi yapmanın her yolunu mümkün kıldıkları için kendilerini tebrik ediyorum. Fax, telefon, Çağrı merkezi, elden bırakma, e-mail ya da Internet seçeneklerinin hepsi tamam.

Doğal olarak ben Internet sitesinden bu bilgiyi güncellemek istedim. Sorumlu bir vatandaş olarak hemen siteye girdim, bilgi güncelleme kısmına tıkladım. TC Kimlik numarası haricinde Cep, Ev, İş telefonu ve adres güncellemesi de isteniyordu. Ancak, web sitesinden yapılan güncellemede her nasılsa cep telefonu ile bildirim zorunlu alan olarak belirtilmiş. Onun yanında kırmızı bir yıldız vardı. Bu bilgiyi eksik bırakıp sadece ev telefonumu girdim ama sistem cep telefonumu girmem gerektiğini belirten bir uyarı verdi. Ben de gıcık olduğum için 5XX 000 0000 girdim, umarım öyle bir numara yoktur:)

Mecbur mu herkes cep telefonu sahibi olmaya? Zaten diğer bildirim şekillerinde cep telefonunu mecbur tutma imkanları yok. Kurumsal duruşlar ayrıntılarda gizlidir. Genelde İGDAŞ bence çok yenilikçi ve iyi çalışan bir kurum (hizmet açısından söylüyorum). Bu ufak hatayı yapmalarını beklemezdim. E-mail atıp, uyaracağım kendilerini... Eminim çabucak düzeltirler.

Uçan Dizüstü Bilgisayarım!

Uzun zamandır 2003 model dizüstü bilgisayarım yavaşlıktan beni çatlatıyordu. Sık sık sevimsiz mavi ekranla karşılaşıyordum. Çoğunlukla Web Browser'ımı kapatmak zorunda kalıyordum ya da herşey tamamen donuyordu.

Sorunumun sadece 256 MB Ram'e sahip olmaktan kaynaklandığını biliyordum ama aklım da doğrusu şu yeni netbooklardaydı. Sonuçta Japon yapımı kaliteli bir model de olsa 2003 yılından kalma bir dizüstü eski sayılır değil mi? Hiç de öyle değilmiş!

Bu arada belirtmem gerekir ki, makinemi sadece temel Windows Office uygulamaları ve Net'te sörf için kullanıyorum. Oyun oynamak ya da bilgisayarda birşeyler izlemek adetim yoktur. Bilgisayar işleriyle uğraşan bir arkadaşımla konuştum. Ne kadar RAM upgrade yapılabileceğine baktı. 2 slottan birinin boş, diğerinde ise 256 MB RAM olduğunu görünce, elinde bulunan 1 GB RAM'i boş olan slota taktı ve bilgisayarıma biraz bakım yaptı. Makinem adeta yeniden doğmuş gibi oldu. Bırakın yavaşlığı şimdi adeta uçuyor!

Tabii söylememe gerek bile yok ama ben de bu tutumlu çözümden dolayı mest oldum. Bilgisayarınıza sinirlenmeden evvel, kapasite artırıp artıramayacağınıza bakın, bakımdan geçirin ve gereksiz programlar varsa kaldırmayı deneyin. İşinize yarayacağı süreyi uzatmanın sadece bütçenize değil çevremize de yararı olduğunu unutmayın.
Read more...

Kireç Önleyici Kullanmak ya da Kullanmamak...

Çamaşır yıkarken kireç önleyici kullananlardansanız, size kısa bir bilgi: Kireçlenme ancak suyun çok ısıtıldığı durumda olur. Günümüz deterjanları soğuk suda gayet iyi netice verecek şekilde üretilmektedir. Sıcak su kirleri ve lekeleri pişirip kumaşa daha fazla yapışmalarına sebep olur. Kireç önleyici kullanmanıza gerek yoktur. Zaten zaman içinde kireç önleyiciye verdiğiniz para ile birkaç tane çamaşır makinesi alınabilir. Gerçi her zaman ürünlerin doğru bakımla mümkün olan en uzun süre kullanılmasını öneriyorum. Çevre kirliliğini önlemenin yollarından biri de budur.

-Çok kirli çamaşırları soğuk suyla ön yıkamalı programda yıkayın,
-Bir kez giyilmiş, çok az kirli çamaşırları soğuk suda, ön yıkamasız bir programda veya yün programında yıkayın.
-Her zaman deterjan kutularında önerilenden daha az deterjan kullanın.

Giysi alırken sadece Kuru Temizleme önerilen ürünleri almayın. Temizleyici giderlerinizi minimize etmek için mümkün mertebe yıkanabilen ürünleri tercih edin. Kuru Temizleme kimyasalları çevreye de aşırı zararlıdır.

Zaman Yönetimi

Zaman yerine konulması mümkün olmayan bir kaynak olduğundan, belki de en tutumlu olmamız gereken konu zaman yönetimidir.

İşyerinde uzun saatler kalmamıza neden olan şeylerden biri de zamanımızın başkaları tarafından kullanılmasıdır. Çalan telefonlar, acil toplantılar, işi olmayan bazı arkadaşlarınızın sizi lafa tutması yapmamız gerekenlere konsantre olmamızı engeller. Eğer işe giderken servise binmeye mecbur değilseniz, işe yarım saat erken gitmenizi öneririm. Herkes gelmeden evvel, en az iki saatlik işi halledebilirsiniz. Bir iş listeniz olmalı ve gün boyunca yeni işleri ilave etmeli, yaptıklarınızı çizmelisiniz. Akşam çıkmadan evvel yapacağınız son şey ertesi günün planını yapmak olmalı. Böylece iş sonrası aklınız orada kalmaz, gece daha rahat uyursunuz. Bazıları iş listesinde önceliklendirme yapmaktan söz eder ama ben günlük yaşamın akışı içinde önceliklerin bazen gün içinde birden fazla defa değiştiğini sıklıkla gözlemlemişimdir. Bu nedenle iş listesini de olması gerekenden daha kompleks hale getirmemekte fayda var.

İnsan maksimum zamanı ailesine ayırmalı ve bu zamanı keyifli ve verimli geçirmeli. Ailelerin birbirinden kopuk yaşamlar sürmesi toplumumuzda ciddi bozulmalara neden oluyor. Bundan 30 yıl evvel bu kadar çok cinayet, bu kadar çok silahlı insan, bu kadar çok evden kaçan çocuk yoktu. İnsanlar birbirlerine ve hayata karşı çok daha saygılılardı, birlikte çok zaman geçirip, bir şeyler öğrenme şansları vardı.

Tanıdığım en iyi zaman yöneticisi annemdir. Çalışan bir anne olarak, bir çeşit Süper Kadındı. Sabah herkesten erken kalkıp, işe gitmeye hazırlanırken bir yandan kahvaltıyı, bir yandan düdüklü tencerede en az iki çeşit yemeği hazırlar, beni ve kardeşimi uyandırıp, kardeşimi okula hazırlar, babamla kahvaltı eder, sonra da işe giderdi. Akşam geldiğinde yorgun olurdu. Biz (babam, ben ve kardeşim)o gelmeden sofrayı kurup, salata yapardık ama yemek sonrası yine yük onun omzundaydı. Okul zamanı benim işlere yardım etmeme asla izin vermezdi. Sadece hafta sonları ve tatillerde o bulaşığı sabunlarken ben de durulardım. Bu esnada bir hayli sulu şaka yapma şansımız da olurdu:) Hafta sonu da kardeşimin dersleriyle ilgilenme, alışveriş, çamaşır ve temizlik fasıllarıyla geçerdi. İnanılmaz bir enerjisi vardı. Şimdi çalışan kadınların hiçbiri (ben de dahil) bu kadar işin altından kalkamayız. Daha düşünürken benim başım dönüyor.

Bana her zaman işin sırrının aynı anda birden fazla işi planlamasında ve eşzamanlı yapmasında olduğunu söyler. Bir de okulda öğrendiğimiz temel fizik ve matematik kurallarının hayata uygulanması gerektiğinde ısrarlıdır. Yıkanan bulaşıkların bulaşıklığa dizilmesinden, çamaşırların asılma biçimine kadar hayatı kolaylaştıran, işin süresini azaltan yöntemler düşünür, onları uygular.

Bazen bazı işleri zamanınız müsait olduğunda yapıp, kenara koymanız da mümkün olabilir. Dondurulmaya müsait yemekler yapabilirsiniz. İşinizde çeşitli formlar kullanıyorsanız, standart kısımlarını doldurarak, el altında tutabilirsiniz. Mesela bu yazı da benim daha evvelden yazdığım ve yayınlamadan evvel sadece bir kez daha okuyup, ufak ilavelerle yayınladığım yazılardan biri. Mümkün mertebe 4-5 yazıyı evvelden hazırlamaya çalışıyorum.

Zamanı daha iyi kullanmak adına yaptıklarınızı paylaşmak isterseniz, yorumlar açık!

41 Tutumluluk İpucu

1. En fazla kullandığınız ampulleri enerji tasarruflu CFL ampullerle değiştirin.
2. Bulaşık ve çamaşır makinenizi tam dolmadan çalıştırmayın.
3. Tıraş olurken, diş fırçalarken, duşta sabunlanırken suyu sürekli akıtmayın.
4. Boş zamanınızda yürüyüşe çıkmak isterseniz bunu açık havada, parklarda bahçelerde, deniz kıyısında yapın, AVM’ler gezinti için uygun yerler değildir.
5. Giysi satın alırken evdeki gardrobunuzdaki renklerle uyumlu alım yapmaya özen gösterin.
6. Makarna haşladığınız suyla ve uygun yemek artıkları ile çorba yapın.
7. Bayat ekmekleri atmayın, mutlaka değerlendirin. Tutumlu Ol blogunda zamanında şöyle bir yazı çıkmıştı. Hiçbir şey yapamıyorsanız ekmek kırıntılarını kuşlara verin.
8. Alışveriş ederken mutlaka fiyat mukayesesi yapın.
9. Yemeklerde daha bol sebze, daha az et kullanın.
10. Meyve sebzeyi mevsiminde alın, turfandayken ya da mevsimi dışında tüketmeyin.
11. Diş macununu reklamlarda gösterildiği kadar değil mercimek kadar kullanın. (Diş doktorum özellikle öyle tavsiye etti).
12. Diş fırçanızın ultra-galaktik özellikleri olması gerekmez. Ucuz, yumuşak fırçalarla dişetlerini dişlerin üstüne itmek ister gibi hareketlerle dişinizi fırçalayın ve mutlaka diş ipi kullanın. (Bu da Diş Doktorumun tavsiyesi).
13. Şampuanların üstünde yazan, “köpürtün, durulayın, tekrarlayın” talimatına uymayın. Güzelce bir kez saçı şampuanlamak yeterli olur.
14. Her gün öğle yemeğini dışarıda yemeyin en az haftada iki kez evden yemek götürmeyi deneyin.
15. İşyerinde masanızın çekmecesinde uygun atıştırmalıklar bulundurun.
16. Bütçe yapın ve buna uyun.
17. Her harcamanızı kaydedin ve ay sonunda ya da 15 günde bir bunları inceleyerek alışveriş davranışlarınızı anlamaya çalışın.
18. Kağıt ürünleri, deterjanlar, şampuanlar gibi şeyler için maksimum ayda bir kez toplu alışveriş yapın. Et, meyve ve sebze için de haftada bir defadan daha fazla markete gitmeyin.
19. Markete giderken mutlaka listeniz olsun. Buzdolabının kapağına tutturacağınız bir kağıda eksilenleri yazarsanız, market listeniz hazırlanmış olur.
20. Yiyeceklerin son kullanma tarihlerine dikkat ederek, uygun zamanlarda tüketin. Tarihi geçtiği için hiçbir şeyi çöpe atmayın.
21. Sebze yıkamak için kullandığınız suyu bir kaba aktarıp, evdeki ya da balkondaki bitkilerinizi bununla sulayın.
22. Duşlarınızı kısa kesin. Uzun uzun suyun altında kalmaktan ben de hoşlanırım ama…
23. Telefonda gereksiz sohbetlerden kaçının. Aynı şehirde oturduğunuz dostlarınızla telefonda görüşmek yerine yüz yüze sohbet etmek için imkan yaratın.
24. Ufak tefek tamirat işlerini yapabilmek için beceri edinmeye çalışın. Düğme dikmek, etek bastırmak, ilik açmak, fermuar dikmek, matkap kullanmak, alçı çekmek, basit montaj işlerini yapmak gibi konularda becerilerinizi geliştirin.
25. Sabah kahvaltılarınızı evde yapmaya ya da evden götürmeye çalışın. Hem daha sağlıklı hem de daha ucuza kahvaltı etmiş olursunuz.
26. Marketlerdeki promosyonlara kanmayın. Paket içeriğini diğer promosyonsuz ürünlerle mukayese edin.
27. Deterjan teknolojisi o kadar gelişti ki, kullanacağınız ucuz (açıkta satılan menşei belli olmayanlar hariç) ürünler de aynı işi görecektir. Örneğin ben marketin kendi ürünü olan çok ucuz bir deterjan ve yine marketin kendi markasıyla sattığı bebe deterjanından aldım. Paspas, kilim, temizlik bezleri gibi şeyleri en ucuz deterjanla, tenime giydiğim eşyaları ise bebe deterjanıyla yıkıyorum. Kıymetli siyah ve renkli giysiler için aldığım sıvı deterjanlar da çok uzun süre dayanıyor.
28. Kola, gazoz gibi şeylerin tüketimini azaltın. Bunları her gün tüketmeyin, bol bol su için. Sağlığınız için de en yararlısı bu. Bir taşla iki kuş!
29. Fırını yaktığınızda birden fazla şey pişirmeye gayret edin. Isıyı boşa vermeyin.
30. Kombili bir evde oturuyorsanız, pencere ve kapılarınızın yalıtımına dikkat edin, gereksiz kaçakları önleyin. Kışın evde çorap, eşofman, kalın bir kazak giyerek ısıyı birkaç derece azaltabilirsiniz.
31. Merkezi ısıtılan bir apartmanda oturuyorsanız, komşularınızı yatlım konusunda dikkatli olmaya ikna edin. Hatta yalıtım malzemesini topluca alıp bölüşerek tasarruf edin. Komşuları evde biraz kalınca giyinmeye ikna edin. (Ben bunu yapamadığım için hem kışın evde şortla gezmek durumunda kalıyorum hem de eşek yüküyle doğalgaz parası veriyorum).
32. Komşularınız ya da yakın arkadaşlarınızla belli ürünleri toptan alıp bölüşmeyi düşünebilirsiniz. Özellikle kalabalık aileler un, kuru gıdalar, tuvalet kağıdı vs. gibi malzemeleri çok tükettikleri için buradan tasarruf edebilirler.
33. Bekarsanız, üşenmeyin birkaç basit yemeği pişirmeyi öğrenin.
34. Bir şey alırken birden fazla işe hizmet edecek olup olmadığını düşünün. Sarımsak ezeceği, muz askısı (maalesef budala günlerimden kalma bir tane bende var), yumurta beyazını sarısından ayırma zamazingosu tarzı şeylere para vermeyin.
35. Bir şeye ihtiyacınız olduğunu düşündüğünüzde yaratıcı olup bunu evdeki malzemelerden (kalemlik yerine bir bardak ya da kupa, hazır hurç yerine eski çarşaflardan yapacağınız bir bohça, hazır banyo lifi yerine artık yünlerden öreceğiniz bir lif vs.) sağlamaya çalışın. Olmuyorsa, bunun gerçek bir ihtiyaç olup olmadığını düşünmek için kendinize zaman tanıyın.
36. Çeşit çeşit temizlik malzemesine para vermeyin. Sirke, karbonat çözümü size göre değilse bile bir çeşit yüzey temizleyici, elde bulaşık deterjanı ve çamaşır suyu evinizi temizlemek için yeterli olur. Benim evimde lavabolar, küvet ve pimapenler için amonyaklı bir yüzey temizleyici, yerleri ve halıları silmek için elde yıkamaya yönelik ucuz bir bulaşık deterjanı ve tuvalete dökmek için de marketin ucuz çamaşır suyu kullanılır. Ne yer silmek için, ne de cam silmek için ayrı bir tür fısfıs almıyorum.
37. Kışın özellikle teninize giymediğiniz eşyaları hemen çamaşıra atmak yerine havalandırın ve tekrar giyin. Eğer yeteri kadar temiz biriyseniz, giysileriniz de fazla kirlenmez.
38. Eskiyen havlularınızdan temizlik bezi yapabilir ya da bunları tutacak bezleri için dolgu malzemesi olarak kullanabilirsiniz.
39. Domatesin bol ve ucuz olduğu dönemlerde, domates sosu yapıp, kış için buzluğa atın.
40. Haftada bir kez basit ve ucuz bir yemek yapın (makarna ve salata mesela).
41. Ayakkabılarınızı mümkünse iki gün üst üste giymeyin ve çıkarınca tozunu silip, kalıba koyun. Böylece ömürlerini uzatmış olursunuz.

Tutumlu insan aynı zamanda stokçudur

Eğer son tuvalet kağıdı rulosunu kullanmaya başladığınızda markete gidip tuvalet kağıdı almaya kalkarsanız büyük olasılıkla gereğinden fazla ödersiniz. Fiyat defteri tutun demiştim değil mi? Eğer her zaman aldığınız ürünlerin fiyatlarını bilirseniz iyi bir kampanya yakaladığınızda bunu hemen değerlendirebilirsiniz.

Bugün markete girdiğimde 32 ruloluk iyi bir marka tuvalet kağıdının 12.95 TL ve en pahalı markanın yarım kesikli kağıt havlusunun 12'lik paketinin 8.95 TL olduğunu görünce yine dayanamadım ve stokları artırmış oldum. Yarım kesikli mutfak havlusu çok ekonomik oluyor ve uzun dayanıyor. Büyük ihtimalle evdekilerle beraber düşününce 1 yıl falan kağıt havlu almama gerek kalmayacak. Tuvalet kağıdı stoğu da Ağustos sonuna kadar dayanır sanırım. Gerçek bir "tightwad" olsaydım mutlaka tüketim sürelerini hesaplardım ama o kadarı beni aşıyor.

Bazı ürünlerin belli periyodlarla kampanyasının yapıldığını fark ettim. Örneğin hindi göğsü zaman zaman iki paket birarada satılıyor. Ben de bu dönemlerde son kullanma tarihlerine dikkat ederek, hindi göğsü alıyorum. Sabah kahvaltılarında bazen sandviç yediğim için hindi göğsünü kullanmayı seviyorum. Hem havalar da çok güzelleşti. Deniz kenarında uzun yürüyüşlere çıkarken de evden hazırladığınız sağlıklı atıştırmalıkları yanınıza alırsanız, açık havanın keyfini mini bir piknikle artırabilirsiniz. Elinizin altında hafif sandviçler yapabilecek malzemeniz olsun.

Kuaför'ün Krizle Başetme Yöntemi

Bakımlı bir kadın değilim. Kuaföre gitmekten nefret ederim zira birilerinin saçımı kurcalamasından hoşlanmam. Üstelik her işi başka birinin yapması nedeniyle, çıkarken dönüp tek tek bahşiş dağıtmaktan da utanırım. Eskiden gittiğim bir kuaförde bahşişleri deftere kaydettirip, hesabı ödediğiniz kişiye bırakabiliyordunuz. Bence süper bir uygulamaydı. Gözlüğümü çıkartınca zaten hiçbirşey görmüyorum, bunun üstüne dikkatsizliğim de eklenince, hangi siyah t-shirt'lü çocuk fön tuttu, hangisi saçımı yıkadı ayırdetmek imkansızlaşıyor. Ceplere bahşiş sokuşturma konusu da iyice ızdıraplı bir hal alıyor...

Neyse konumuz bu değil. Bugün kuaföre gitmem gerekti ve daha kapıdan girerken asılı ilanlardan fark ettim ki, fiyatlarını düşürmüşler. Zaten kapıda karşılarken de fiyatları düşürmüş olduklarını söylüyorlar. Burnundan kıl aldırmayan bir zincirin üyesi olan kuafördeki bu durum beni şaşırttı. Ancak, anlaşılan her hafta kuaföre gitmeyi alışkanlık haline getirmiş hanımlar kemerleri sıkmaya karar vermişler. Ben oradayken sadece 2 müşteri daha vardı ve ikisi de boya yaptırıyorlardı.

Arasıra manikür yaptırıp, kaşlarımı düzelttirmem gerekiyor. Bunları kendim beceremiyorum. Her zaman ödediğim paradan daha azını ödeyip, mesut bir şekilde eve geldim ve sonra kutusunu 12-13 TL'ye almış olduğum boyayla saçlarımı güzelce boyadım. Yıkama-Boya-Fön derken yeni ve indirimli fiyatlarla bile sanıyorum en az 50-75 TL arası birşeyi tasarruf etmişimdir. Aferin bana...

Kuaför'ün indirim yapması akıllıca birşey olmuş. Zira aslında saat ücretine vurursanız, üst düzey yöneticilerden daha iyi kazanıyor olabilirler.

Eller Gider Mersine, Biz Gideriz Tersine...

Yabancılar uzun yıllardır sahip oldukları bazı şeylerden ya karbon salınımını azaltmak, ya enerjiden veya paradan tasarruf etmek için vazgeçiyorlar. Amerikalılar'ın konfordan vazgeçip, daha ekonomik otomobillere yönelmeleri yahut da daha küçük evlerde oturmayı düşünmeye başlamaları ve çamaşır ipi ya da çamaşır kurutmalıkları yeniden keşfetmelerinde hem ekonomik krizin hem de toplumsal bilincin yükselmesinin etkisi var.

Birkaç gündür televizyonda bir çamaşır kurutma makinesi reklamı dikkatimi çekiyor. Az yer kaplar, az elektrik tüketir vs. temalı bir reklam. Ürünün tasarruflu olduğunu söylüyor güya. Daha evvel çamaşır kurutmak için para harcamıyorsam, bu ürünü alınca hem bu ürüne, hem de elektriğe para harcayacaksam tasarruf, ekonomi bunun neresinde?

Ben küçükken biz 4 kişilik bir aileydik ve kışın mecburen annemin evin içinde gerdiği iplerde boyu boyunca çamaşırları nasıl kuruttuğunu gayet iyi hatırlıyorum. Üstelik yeni yıkanmış çamaşırları kirletmememiz için sürekli bizi uyarır, biz de çamaşırların yanından akrobatik hareketler yaparak geçerdik. Çamaşır kurutmalıklar çıktığında derin bir nefes almıştık. (Bu arada aklıma geldi, çamaşır günü diye birşey vardı niyeyse. Ben ne zaman gerekirse, o zaman yıkarım çamaşırı. Bunun için özel bir güne ihtiyacım yok:)

Otomobil almanın yatırım(!?) olduğunu düşünen yurdum insanı daha evvel para harcamadan yapabildiği bir işi şimdi para harcayarak ama tasarruflu(!) bir şekilde yapabileceğine elbet inanır.

ÖTV indirimi olmadan evvel, parayı muhafaza etmeye çalışan, işini kaybetme korkusu yaşayan insanların bir kısmı ÖTV indirimi ertesi bir anda otomobil almak için dayanılmaz bir istek duymaya başlamış olmalılar ki, hepsi bayilere koşup, otomobil kuyruğuna girdiler. Üstelik otomobil firmaları stoklarını tükettiklerini, otomobil fiyatlarının artacağını ilan ettiler bile. Benim bu işe aklım ermiyor. Eren varsa anlatsın.

Ne zaman bu kadar tüketen bir toplum olduk? Oldukça tutumlu biri olan ben bile 5 yıl evvel aldığım eve sığamıyorum. Dolaplar tıkış tıkış. Ayakkabılığımda yer yok. Her tarafta kutular, torbalar... Bunları elden geçirmem ve kullanmadığım şeyleri ihtiyacı olanlarla paylaşmam lazım. Vaziyet vahim...

Ama çok ucuzduuuu!.....?!?!?

Bugün iş çıkışında bir arkadaşımla aynı yerde çalışan iki genç hanımla (adları Ayşe ve Fatma olsun) kahve içtik. Bu iki hanım öğle paydosundan faydalanarak alışveriş yapmışlardı ve gururla yeni cicilerini bize gösterdiler. Bir tanesi aynı bluzun 3 rengini birden almıştı. Bunu ben de bazen yaparım ama benim beden sorunum var. Her zaman üstüme göre birşey bulmam zor oluyor. Arkadaşım biraz da eleştirel bir vurguyla neden aynısından 3 bluz aldığını sorunca, bu genç arkadaş gözlerini aça aça "ama çok ucuzduuuuu..." dedi. Sanki çok ucuz olması birşeyi almak için yeterli sebepmiş gibi...

Arkadaşım diğerine dönüp, aldığı hırkaya baktı ve "Fatma, senin tıpkı buna benzeyen yeni bir hırkan yok muydu? Sezon başında bir sürü para vermiştin. Bari başka rengini alsaydın" dedi. (Evet arkadaşım da biraz benim gibi tutumlu ve dikkatlidir). Fatma da omuz silkip, "aslında tıpatıp aynı hırka, öteki nasılsa eskiyecek!" dedi. Yani olağanüstü memnun kalınmış bir ürünse ve fiyatı da ciddi bir şekilde düşmüşse ve sözkonusu ürün sıklıkla kullanılıp, eskiyecekse, belki de bu tür bir alım anlamlı olabilir.

Ayşe ile Fatma bir süre sonra kalktılar ve dükkanlar kapanmadan bir tur daha atmak istediklerini söylediler. Arkadaşım ve ben bir süre daha oturduk. Bu esnada bana bu iki hanımın şirkette uzman pozisyonunda çalışan ve mütevazı ücret alan kişiler olduklarını fakat, giyinme ve süslenme merakından kredi kartlarının limitini sıklıkla doldurduklarını ve çoğu zaman asgari ödeme yaptıklarını söyledi. Ayşe kredi kartı konusunda çok sıkışınca varlıklıca bir adam olan babasına koşturuyormuş. Genç insanlar elbette giyinmekten ve bakımlı olmaktan hoşlanacaklar ama bunun için sürekli alışveriş gerekmez ki. Kaliteli birkaç parça giysiyi fular, iğne, takı gibi aksesuarlarla zenginleştirip, farklı bir hava katmak ve bakımlı görünmek mümkün.

Dün ben de alışverişe çıkıp 4 pantolon, iki de ayakkabı almıştım ama arkadaşıma söyleyemedim, belki bana da kızar diye:)

Benimkinin planlanmış, bütçelenmiş ve gerçekten ihtiyaç olan bir alışveriş olduğunu söylememe gerek yok sanırım. Geçen hafta 3 pantolonumu emekliye ayırdım. İki sezondur da kışlık ayakkabı almamıştım.

Birşeye gerçekten ihtiyacımız yoksa, ucuz olması birşey değiştirmez.

Neyse eve geldikten sonra sürekli takip ettiğim blogları okumaya başladım ve My Two Dollar Blog'unda şu yazıyı gördüm. Tam anlamıyla "cuk" oturdu ve oturdum bu yazıyı yazdım.

Kileriniz ve Buzdolabınız

Bugün eve gelirken, tembellik etmek istedim. Dışarıdan birşey söylerim diye düşündüm ama sonra yılbaşı hediye bütçemi aştığımı hatırlayarak, evde ne varsa onu kullanmaya karar verdim.

Uyduruk bir yemek yaptim ama hiç de fena olmadı doğrusu... Chili denen ve temelde fasulye, kavrulmuş kıyma ve baharatla yapılan yemeğin internette birçok tarifi var ama ben kendi versiyonumu yarattım.

Soğanı ve ince doğradığım kabakları iki diş sarmısakla hafifçe kavurup, salça ilave ettikten sonra buzlukta önceden haşlayıp dondurduğum barbunya fasulyeleri de ilave ettim. Artık heryerde kolayca bulunabilen chili ve cajun baharatları ve biraz da kırmızı pul biber ekip, kabaklar yumuşayıncaya kadar kaynattım. Vejateryen bir chili oldu. Hepsini bitiremedim, biraz da yarına kaldı. Yanına bulgur pilavı yapabilirim.

Bu hafta buzdolabında ve kilerde ne varsa onlarla yemek yapma kararı aldım. Tüm hafta için sadece yoğurt, yeşillik ve meyve almaya ihtiyacım var. Bakalım evdekilerle neler yapabileceğim... Siz de bu hafta kileriniz ve buzdolabınıza bakın, bakalım neler yapabileceksiniz.