Karbonat Mucizesi

Eğer benim gibi alerjik bünyeli biriyseniz, muhtemelen sizin de çeşitli kokulara tahammülünüz yoktur. Birçok kişinin hoşlandığı hanımeli, filbahri, iğde çiçeği ve zambak gibi kokular benim için ekşi ve mide bulandırıcıdır. Evleri güzel kokutmak için kullanılan çeşit çeşit oda spreyleri ya da kokular da çoğunlukla bana dokunur.

Neyse, uzatmayayım, benim mucize ürünüm karbonat. (Karbonatı ufacık şişede almıyorum. En son Metro’dan yarım kiloluk bir paket aldım). Nasıl mı kullanıyorum?:

1. Buzdolabında koku giderici olarak. Ağzı açık bir kavanoza koyduğunuz karbonatı buzdolabınızın herhangi bir rafına yerleştirin. Zaman zaman karbonatı biraz karıştırın, tekrar dolaba koyun. Buzdolabı kokusu diye bir şey ile tanışmayacağınıza garanti verebilirim. Ayakkabılığınızda da aynı yöntemi uygulayabilirsiniz. 3-4 ayda bir karbonatı yenileyin.
2. Halınızda koku giderici olarak. Zaman zaman halılar üstlerine dökülen sıvılar nedeniyle, ya da silme sonrası kokabilirler. Evinizde küçük çocuklar ya da evcil hayvanlar varsa da halınızın zamanla kötü koktuğunu fark edebilirsiniz. Halınızın üstüne birkaç avuç karbonatı serpip, 1 saat kadar bekledikten sonra elektrikli süpürgeyle iyice süpürürseniz, halınızdaki kokunun çıktığını göreceksiniz.
3. Diş temizlemek için. Zaman zaman çay ve kahve nedeniyle dişleriniz sararabilir. Dişlerinizi karbonatla fırçalayıp, beyazlatabilirsiniz ancak, bunu sık sık yapmayın zira dişlerinize zarar verebilirsiniz.
4. Temizlik amaçlı. Soğutucu kutuların içlerini, su şişelerini ve buzdolabının içini karbonatlı suyla temizleyebilirsiniz.
5. Dibi yanmış yapışmış tencere ve tavalarda. Karbonat koyup, üstüne biraz sıcak su ilave ettiğiniz kapları bir süre sonra yıkarken yapışmış kirin daha kolay çıkacağını göreceksiniz.
6. Kuru fasulye, nohut ıslatırken. Kaynar suya bir kaşık da karbonat atarsanız, hem daha kolay pişecekler hem de bu tür gıdaların sindirimi daha kolay olacaktır.
7. Bazı kek, poğaça tariflerinde kabartma tozu yerine. Bunu pek çok hanım bilir.

Toz halinde ovma deterjanları kullandığınız her yerde karbonat kullanabilirsiniz. Bunu ben uygulamadım ama başarılı sonuç verdiği söyleniyor. Böcek sokmalarında da biraz karbonatı suyla macun haline getirip yaraya sürmenizin kaşıntıyı alacağını okumuştum.

CRM ve Sigorta Şirketleri

Herhalde bir 10 yıldır IT sektöründe herkes CRM'den bahsediyor. Her IT gününde başarılı uygulamalardan söz ediliyor ve bu konu her sektörü ilgilendiriyor. Burada CRM ne ondan bahsetmeyeceğim, ilgilenen bu konuda pek çok kaynağa erişebilir. Bugün zaten müşterisi olduğum bir sigorta şirketi bana BES satmak için telefonla satış yapmaya kalkıştı. Aloooo?! Zaten kaç senedir müşteriyim. Zavallı Çağrı Merkezi temsilcilerinin önüne bu bilgiyi kim koyuyor? Banka müşterileri ve BES müşterilerinin listesinden filtreleme yapmıyorlar mı? Üstelik bu ilk kez de olmuyor... Şaka gibi...

ADSL

Evde Internete bağlanırken anlamsız bir sorun yaşıyorum. Kullandığım laptop oldukca eski. Wireless icin bir USB adaptör kullanıyorum. sorun ya bunda ya da laptopun USB portunda. Bu nedenle CV güncellemek ve göndermek daha ön planda olduğu için bloga ilgi gösteremedim. Yazıları off-line hazırlayıp, upload edeceğim.

Gerçi ADSL tarafında da haftalardır bir sorun vardı ve hafta sonu uzun bir çalışma yapıldı. Tam olarak sıkıntının kaynağını çözebilmiş değilim.

Blog Adab-ı Muaşeret Kuralları ve Apolitik Nesil

Blogumda henüz reklamlara yer vermiyorum. Reklamların içeriğini nasıl kontrol edeceğimi bilmiyorum. Ayrıca buradan gelir elde edebileceğimi de sanmıyorum. Öyle çok bilinen ve okunan birşey değil benim bu gevezeliklerim.

Reklam olmasın diye de genellikle herhangibir ürün ya da organizasyonun ismini de anmıyorum. Tek kanallı devlet TV'si ile büyüyen bir memur çocuğu olarak her nedense "aman reklam yapmış olmayalım" sesi kulaklarımda çınlıyor.

Hakikaten blog dünyasının adab-ı muaşeret kuralları nedir? Bankam iyi faiz veriyorsa, banka adı vererek bunu zikretmemde sakınca var mı? Ya da MSG içermeyen bir hazır çorba bulduysam, bunu paylaşmam uygun mudur? Deneyip de beğendiğim ya da beğenmediğim bir üründen bahsetmem doğru mu, yanlış mı? Ya da kitaplardan söz etmek?

Birileri kalkıp beni herhangibir ürün ya da marka hakkındaki fikrimden ötürü mahkemeye verir mi? Aklımı yiyeceğim yahu! Bizimkisi hakikaten yitik bir nesil galiba. 1980 öncesi "Aman kızım, evde okunan kitaplardan ya da annenle sohbetlerimizden dışarıda söz etme", "Ev dışında politika konuşulmaz", "Sağcı mısınız, solcu musunuz diye soran olursa, ben bilmem öyle şeyleri de geç" diyen rahmetli babamın sesi hala kulaklarımda.

Fakat her nasılsa dönemin politikacılarından biriyle inceden dalga geçen bir plak var bizde. Rahmetli Öztürk Serengil'in bir 33'lüğü. Çocukken dinlemeyi çok severdim. Yıllar sonra o plağın toplatıldığını öğrendim. Bizimkiler toplatılmadan almışlar plağı da bu sayede dinleyip, gülebildik.

Hayat zor; vallahi zor!

2007 Kritiği

2007 yılı benim için ilginç başladı. 2,5 aylık bir süre için çalıştığım ve bu kısıtlı süredeki deneyimlerimin tek başına bütün bir kitap olabileceği tuhaf işyerinden ayrılıp, daha evvelden sahibini tanıdığım ve geçmişte iş yaptığım başka bir işyerine transfer oldum. Benim için ilginç, kariyerim için önemli bir adım oldu. İş hayatım açısından enteresan bir yıl oldu diyebilirim.

Tasarruflarım açısındansa çok iyi bir yıl oldu. Öncelikle bu yıl daha ciddi bir şekilde para biriktirmeye ve tutumlu davranmaya odaklandım. Bu sayede annemin ani şekilde karşısına çıkan bir fırsatı değerlendirmesine yardımcı olma şansı buldum. Ailemiz için önemli bir yatırımı yapabildik ve sonuçlarından çok memnunuz.

Kariyer hedeflerimi tekrar gözden geçirdim. Bunu tasarruf hedeflerimle bir arada değerlendirme fırsatı buldum.:
• 2013 yılı SSK’dan emekli olacağım yıl. Yani devlet bana ayda (www.alitezel.com sitesinden hesaplattığım kadarıyla) 1100 YTL ödemeye başlayacak. 26 sene çalışıp, en üst seviyeden prim ödemenin mükafatı bu.
• 1999 yılında başlattığım Hayat Sigortası’nı 15 yıla kadar uzatacağımı düşünüyorum. Bu da 2014 yılı başına tekabül ediyor.
• 2014 yılında Bireysel Emeklilik Sisteminde ödeme yapmam gereken asgari 10 yılım da dolmuş olacak.
• Eğer hesaplarımda yanılmıyorsam, toplam tasarrufum emekli olmadan evvel biriktirmeyi planladığım rakama ulaşacak ya da kötü ihtimalle %10-15 civarında eksik kalacak.
Bu veriler ışığında 2014-2015 yılları benim için artık yavaşlayabileceğim, part-time çalışabileceğim ve yapacağım işleri seçebileceğim yılların başlangıcı olabilir. Pekiyi ben o yıllarda bu şekilde çalışabilmek için kendime nasıl yatırım yapmalıyım, hangi konularda kendimi geliştirmeliyim? Muhtemelen danışmanlık yapabilir, eğitim verebilirim. İşte şimdi bu konuya odaklanmanın ve kararlar almanın zamanı.

Aklımda belli bir konu var ama bunun için akademik bir girişimde mi bulunsam, yoksa akredite organizasyonlardan sertifikalar mı alsam diye düşünüyorum. İleride üniversitelerde ders verebilme ihtimali doğsun diye belki Lisansüstü bir derece almak daha iyi bir fikir olabilir. 40 yaşından sonra Lisansüstü mü? Neden olmasın? Şu sıralar bu konuyu ciddi şekilde araştırmaya giriştim. Hayırlısı bakalım…

Sağlığım açısından bu yıl bir çeşit aydınlanma yılı oldu. Yıllardır üzerimde biriktirdiğim ve taşıdığım fazla kilolarımdan kurtulmaya karar verdim ve bu konuda somut adımlar attım. Kilolarım henüz sağlığıma zarar vermemişken bunu yapmanın getirisini ileride daha da çok hissedeceğime inanıyorum.

Ailemle ve dostlarımla ilişkilerim açısından da bu yıl iyi bir yıldı. Herkesin keyfi, neşesi ve sağlığı yerinde. Umuyorum ki daha uzun yıllar böyle olsun.

2008’in bana, sevdiklerime, bu blogun okuyucularına ve tüm iyi insanlara huzur, sağlık, hedefleri gerçekleştirme fırsatı ve şansı getirmesini ümit ediyorum.

BLOG TATILI: Kasim sonu gorusmek uzere

Bir sure icin yazilara ara veriyorum. Kasim sonu gibi donus yapacagim.

Yorumlari da bir sure icin iptal ettim. Yorumcularda terbiye hudutu asimi oldu.Bana gore ters fikirleri yayinlamak gibi bir politikam olsa da uc-bes kendini bilmezin terbiyesizliklerini ve bolucu orgut propagandalarini yayinlamak istemedim. Hatta gormek de istemiyorum, bu nedenle yorum bolumunu toptan kaldirdim ama donuste blogu yeniden duzenleyip, tekrar yorumlara acik hale getirecegim.

Bu sure zarfinda tasarruf ve ekonomi konusunda biraz arastirma yapip, yeni yazilarimda kullanmak niyetindeyim.

Ben yokken sakin Yeni Yil Alisveris ve Tuketim cilginligina kapilmayin. Herkese tutumlu ve bol kazancli bir ay dilerim.

T'Pol

Tehditler ve Tedbirler 2a: T'Pol vs. Isverenler ;-)

"Isveren Tehdidi" (daha evvel duymadim, acaba bunu ben mi uydurdum, baska soyleyen de var mi?) faktorune karsi ben kendi tedbirlerimi aldim. Ancak, ben hem bir calisanim, hem de bir yoneticiyim.

Once uzun yillar sadece bir calisan olarak ne yaptim onu anlatayim: Cok basit. Itilip, kakilmayi sadece gerektigi surece tolere ettim ve surekli alternatiflere kendimi acik tuttum. Insanlar ev, is, sehir degistirmekten hoslanmazlar ama bunlar benim icin zor degildir. Ogrendigim en onemli sey su: "Isinizden ve ucretinizden memnun musunuz? Cevabiniz evetse, uzulmeyin gecer!". Mutlaka dengeleri bozacak bir "torpilli", sizi ve emeginizi takdir etmeyecek bir yeni "patron" gelir ve hosnutlugunuz gelip gecicidir. Oyleyse surekli alternatiflere bakmak ve isgucunuzun piyasa degerini bilmek onemlidir. Eger piyasada size daha iyi kosullarda is sunacak birileri yoksa a. zannettiginiz kadar kiymetli degilsinizdir, b. piyasa durgun, isler kesattir. Kiymetinizi artirmak icin daha cok calismaniz, yetkinliklerinizi artirmaniz gerekir. Isler kesatsa, care yok bekleyeceksiniz.

Bir yonetici olarak da karsilastigim en onemli acmaz, hak eden, zeki, sorumluluk sahibi calisanlarima daha iyi imkanlar ve bir kariyer plani sunamamak oldu. Bu calisanlarim icin ust yonetimle gereken herseyi konustum, onlari terfi ettirebilmek icin elimden geleni yaptim ama kimi zaman basarili olamadim. O zaman sanslarina kusmeleri disinda bir alternatif sunmam gerektigini dusundum. Sirket icinde baska bir bolumde firsatlar yaratma imkanimiz yoksa, boyle bir calisani kaybetmeye riza gostermemiz gerekir dedim. Bu tur calisanlarimla hep acikca ve durustce konustum. Baska is aramak isteyenlere asla kostek olmadim, bilakis bir numarali referanslari olmaya, yaptiklari is gorusmeleri uzerinde onlarla konusup, kendi tecrubem olcusunde yol gostermeye gayret ettim. Sonucta daha iyi kosullara kavusmalari beni ancak memnun eder. Ya benim is kaybim? Yoneticiligin bir geregi de yeni calisanlari yetistirmektir. Daha genc, daha az tecrubeli kisileri ise alip, biraz daha fazla zaman ve gayret sarf ederek, yenileri yetistirmeye calistim. Ust yonetime hesap vermekten hic cekinmedim. Simdi Ust Yonetim'in icindeyim ve bu fikirlerimi gayet rahat soylemeye devam ediyorum. Diger arkadaslarimin benimle ayni fikirde olmadiklarini da biliyorum ama zihinlerinde kucucuk bir kusku uyandirabiliyorsam, ne ala. Maalesef cogu yonetici (patron degil ucretli yonetici hem de) calisanlara "kole" gozuyle bakiyor. O giderse beriki gelir, it urur, kervan yurur (pardon my French) diye dusunuyorlar. Boyle yoneticiler de bunlari dizginlemeyen patronlar da iyi ve kaliteli calisanlari kaybetmeye mahkumdur. Bu tipler zaten genellikle en iyilerle calismak istemezler, onlari tehdit olarak gorurler ve vasat, nispeten silik, fazla baskaldirmayacak calisanlari bulup, onlari kendilerine bagimli kilmaya gayret ederler. Bu apayri bir yazi dizisi olur, o nedenle kisa kesiyorum.

Tehditler ve Tedbirler 2: Isverenler

Calisanlar icin Isverenler de bir tehdit olusturuyorlar. Son yillarda enflasyonun dusmesini kendi lehine kullanan ve ucretlerin reel olarak dusmesine neden olan isverenler oldugunu biliyorum. Cogu isyerinde keyfi ucret uygulamalari var. Her gorev tanimi icin belli bir ucret bandi belirleyip, bunu kendi sektorlerinde surekli olarak izleyen isveren cok az. Performans ve prim yonetiminden cogu isveren kaciniyor. Kendi acilarindan da yanlis yapiyorlar ama konumuz bugun o degil. Biz calisanlar somurulmeden, gercekten yetkinligimizin ve calismamizin karsiligini nasil aliriz ve bunu nasil surekli kilariz ki, gelecegimiz icin yatirim yapalim?

Uzulerek soyleyebilirim ki, is gorusmesine gelen adaylarin biraz da icerisinde bulunduklari maddi guclukler nedeniyle telaffuz ettikleri ucretlerin ustune atlayan, icerideki dengeleri bozan, ayni isi farkli ucretlere yaptiran cok isveren gordum ve bunlarda calistim. Ancak yonetici pozisyonuna geldikten sonra bunlarla mucadele etme ve kendi fikrimi soyleyip savunabilme imkanina kavustum. Ne kadar fark yarattim bilemem ama benim etik cizgimin hayli farkli oldugunu soyleyebilirim.

Sosyal Guvenlik sisteminin gelecegini parlak bulmadigimi defalarca soyledim buna mukabil hala isveren primlerinin azaltilmasini onerenler var. (Ilave okuma bkz. Ekonomi Turk). Bu insanlar neyle ugrastiklarin farkinda degiller. Hepimizin gelecegi ile oynuyorlar. Liberal ekonomiye ve rekabete asla karsi degilim ama biz calisanlar da benzer sekilde davranmazsak, canimizin yanacagi kesin. Eskiler ve hatta hala bazi insanlar isyerine sadakatin, bir yerde uzun yillar calismanin erdemli bir davranis ve arzu edilen bir ozellik oldugunu soyluyorlar. Katilmiyorum. Eger isveren firsatci davraniyorsa, ben de firsatci davranirim. Kimse kusura bakmasin, sozkonusu olan benim HAYATIM. Beni mutlu eden, yetkinligimin karsiligini veren, bana yatirim yapan, kariyer firsati sunan isveren sadakatima layiktir. Bunlari yapmiyorsa kendi bilir.

Bundan yillar once ulkenin onde gelen gida ureticilerinden biri vasifsiz iscileri ise alip, 12 aylari dolmadan isten cikartmayi adet edinmisti. Hala surduruyor mu bilmem. Yine kendi sektorunde onemli bir sirketler grubunun patronicesinin Insan Kaynaklari Muduru'ne "tazminat odememe" hedefi verdigini gozlerimle gordum. Bu sirket gecici elemanlarla calisiyor ve cogu zaman pespese projeler oldugu icin elemanlar birkac yil istihdam edilebiliyor. Hanimefendi proje bitmese bile iscilerin 11. ayda isten cikartilip, sonra yeniden alinmalarini istiyordu. Soylemeye gerek yok IK Muduru de ben de bu sirketten arkamiza bakmadan 2-3 ay icinde kactik.
Iyi bir calisan isverenini suistimal etmemeli, mesai saatlerinden calmamali, isverenin sundugu imkanlardan yararlanirken hirsiz durumuna dusmemelidir(eve zimba, kagit, dosya ve hatta tuvalet kagidi, havlu kagit vs. goturmemelidir). Ayni sekilde isveren de calisani suistimal etmemeli, kanuni haklarini cignememeli, kanunsuz fazla mesai uygulamalari yapmamalidir. Kanunun izin verdigi surenin disina cikmak, calisana ait zamani calmaktir ve dupeduz hirsizliktir.
Mecburiyetten zaman zaman etik olmayan isverenlere calismak zorunda kalabiliriz. Kariyerimiz icin, faturalari odeyebilmek, cocuklarimizi doyurabilmek icin buna tahammul etmek zorunda olabiliriz. Fakat bu tur durumlardan kendimizi kurtarmaya cabalamak, uyum saglayip, kole haline gelmemek elimizde. Bazilarimiz icin bu cok zor olabilir ama denememek kendimize ve gelecegimize vuracagimiz en buyuk darbedir.
Ben nasil davrandim? ARKASI YARIN

Ya Is Guvencesi? Tehditler ve Tedbirler 1: Teknoloji

Surekli tasarruf tasarruf diyorum. Iyi hos da ya is surekliligi ve is guvencesi? Duzenli gelir olmadan, tasarruf nasil olacak?

Calisan insanlar eger sabit gelirliyse ki, ben oyleyim, ekonomik sagligimiz acisindan bazi tehditler var. Bunlari tek tek irdelemek ve nasil bertaraf edileceklerini tartismak icin birden fazla yazi gerekecek.

TEKNOLOJI

Teknoloji hayrani olan benim gibi birisi icin bu pek de tehdit olusturmuyor ama teknoloji iki acidan tehdit unsuru: 1. Teknoloji sayesinde isler daha cabuk, kolay ve verimli yapilabiliyor. Istihdam bundan etkilenebiliyor. Bazi uzmanliklar degerlerini yitiriyor. Hatta bir de dis kaynak kullanimi ve "off-shoring" tabir edilen daha ucuz is gucu olan ulkelere islerin kaydirilmasi elele verince bircok insan icin islerini kaybetmek kacinilmaz oluyor. 2. Teknolojiden korkan ve alismaya calismayan insanlar bundan olumsuz etkilenecekler, islerini teknolojiyi kullanabilen insanlara kaptiracaklar.

Iyi haber; insan gayret ederse bunlari lehine cevirebilir ve bu tehditle basedebilir. Oncelikle uzmanliginizi, tecrubenizi ve is bilginizi gozden gecirin. Isiniz tehdit altinda mi? Bugun degilse 5 yil sonra tehdit altinda olma olasiligi var mi? (Beyin cerrahiysaniz, hemsireyseniz, asciysaniz ya da kuaforseniz rahatlayin, sorun yok. Kendinizi gelistirmeye devam etmeniz gerekli ama isinizi Hindistan'daki bir Cagri Merkezi'ne veremezler). Eger isiniz tehdit altindaysa ve daha uzun yillar calismaniz gerekiyorsa, kagidi kalemi alin ve su sorulara yanit verin:
- Kendi mesleginizde kendinizi digerlerinden farklilastirmak icin firsatlar var mi? Ozel bir arac/gerec kullanimi sertifikasi almak, isyerindeki yeni bir uygulama ile calismak uzere egitilmek vs. gibi.
- Meslek/Is alani degistirebilir misiniz? Korkmayin bu sandiginiz kadar zor olmayabilir, yaraticiliginizi uyandirin, cesaretinizi toparlayin ve dusunun. Makine Muhendisi bir arkadasim Master yapip, Yazilim Muhendisi oldu, aradigini bulamayinca sertifika programlarini tamamladi ve ogretmen oldu ve bunlarin hepsini 40 yasindan sonra yapti. Kendisi Amerikali ve uc bir ornek belki ama meslek degistirmek imkansiz degil. Turk bir arkadasim emekli olduktan sonra emlakciliga basladi ve cok da basarili.
- Meslek degistirmek zor ise, ikinci bir uzmanlik ya da beceri edinebilir misiniz? Ilgi duydugunuz ama denemediginiz birsey var mi? Hele ki bir hobiyi ise donusturme imkaniniz varsa, hic durmayin. Ustelik de bu konuya ufak ufak baslayip, ana isinizle uzunca bir sure birlikte goturme sansiniz olabilir. Mesela ben bu konuda tam bir felaketim. Hicbir yetenegim ya da hobim yok. Sadece okumayi seviyorum ve ya okuyorum, ya Internette dolaniyorum.
Bu sorular uzerinde uzun sure dusunmek, arastirma yapmak ve zihni serbest birakmak lazim. Kisa surede yanlis bir karar vermektense, biraz daha uzun sure harcayip, saglikli karar vermek gerek. Zira karariniz para ve zaman harcamanizi gerektirecek. Tutumluluktan soz ederken bu konuda hata yapmak istemezsiniz.
Teknoloji Korkusu'na gelince: Korkunun ecele faydasi yok. Uzaylilar dunyayi ele gecirip de bizi kolelestirmezse, Nukleer Savas cikip da hepimiz yok olmazsak, teknolojiden geri gidis yok. O zaman herkes oturdugu vakit sandalyeye dokunan kismini kirip, bilgisayari acip, kapatmayi, Internet'e girmeyi, yazi yazmayi ve tercihan bir spreadsheet programi kullanmayi ogrenecek. Tabii bu yaziyi okuyabilenler icin bu kadarcik seyi yapamayan insanlarin varligi sasirtici olabilir ama inanin bana onlardan cok var. Hatta cok fazla var.
19 YILDA BEN DE MESLEGIMDE YON DEGISTIRDIM, NASIL MI YAPTIM? ARKASI YARIN...

Ekonomix benden bahsetmis!

Severek takip ettigim Ekonomi Turk blog sitesinde Ekonomix benim para biriktirme konusunda yazdigimdan bahsetmis. Onun uzerine de blogum ziyaret edilmis ve yeni yorumcularim olmus. Cok gururlandim ve uzerimde bir sorumluluk hissettim. Bu konuda cok basarili oldugumu sanmiyorum ama ne yaptigimi merak edenlerle paylasmak isterim. Su sira neredeyse tum birikimimi yeni bir ev almak icin anneme borc verdim. Eski evi satilinca bana borcunu odeyecek. Yilbasina kadar evin satilacagini saniyoruz. Eger, satilmayacak gibi olursa kardesim ve ben mutfagi ucuz tarafindan yenileyip, evi biraz daha albenili hale getirmeyi planladik. Ote yandan annemin yeni evi gercekten cok guzel. Hem daha guvenli bir sitede, hem daha yeni bir apartman. Bu bakimdan kisa bir sure kesintiye ugrayan faiz gelirimi cok da onemsemiyorum. Annemin mutluluguna paha bicilemez.



Temelde bu yil tasarruflarimin cogu YTL'deydi. Sadece gelecek yil yapmayi planladigim tatil icin dolar dustukce, biraz biraz dolar alarak, neredeyse tatilde harcamayi planladigim parayi kenara koydum.

Esas tasarrufum icin gectigimiz donemde calistigim bankanin musteri iliskileri yoneticisi ile gorusmustum ve bana o donem 32 gunluk kirik vade icin % 18,75 faiz onermisti. Annemin evi icin paraya kisa vadede ihtiyacim olacagini bildigim icin 32 gunluk dondurdum bir sure. Yoksa daha uzun vadeye de baglardim zira, faizler yavasca dusuyor. Nitekim benim faiz orani son donemde 18,50'ye inmisti. Eger 10-15 bin YTL uzeri paraniz varsa mutlaka bankanizla gorusun. Internette yayinladiklarindan ya da reklamini yaptiklarindan daha iyi faiz onerebiliyorlar. Bir arkadasim bankalari yakin takibe almis durumda, hangisinin satilmasi sozkonusu ise o banka ile pazarlik ediyor. Cunku, bu donemlerde bankalar ne kadar cok mevduat gosterirse onlar icin o kadar iyi.


Borsa'dan her kucuk yatirimci gibi korkuyordum ama uzun vadeli yatirim yapmayi goze alirsam, korkmanin yersiz oldugunu fark ettim. Bir miktar Akbank hissem vardi. Bunlari biraz artirdim. Ekonomix'in onerisi uzerine arada ufak ufak alim yapmaya basladim. Simdi elimde, Akbank, Denizbank, Garanti, Is-C, Halkbank ve YKB hisseleri var. Alis fiyatlarimi daha sonraki bir yazida belirtecegim. Borsa dustu dendiginde ve Dogan Medya grubu felaket senaryolari yazmaya basladiginda alim yapiyorum, stratejim bu; cunku ise yariyor. Dalgalanmalar kisa suruyor ve borsa toparlaniyor. Zaten hisse senetlerimi uzun vadede elimde tutacagim icin inis cikislar beni ilgilendirmiyor. Temelde IMKB 30 hisseleri tuttugumu fark etmissinizdir. Bankacilik sektoru disina henuz yatirim yapmadim. Bunun ustunde biraz calismam lazim ama firsatim yok.

Biraz da altinim var. Ben altina yatirim yapmiyorum ama annem dogumgunleri ve yilbaslarinda bazen altin veriyor, ben de bunlari kasada sakliyorum.



Bunlarin disinda 1999'da baslamis olan bir Hayat sigortam var ve maalesef dolar cinsinden. Ayrica 2004'te yaptirdigim Bireysel Emeklilik Sigortam var. BES'ten emin olamadigim icin baslangicta kucuk miktarlar yatiriyordum sonradan artirdim. Yilbasindan itibaren onu da artiracagim. Orta Riskli bir portfoyum var. 2023'e kadar sistemde kalacagim icin risk seviyesinin biraz yuksek olmasina katlanabiliyorum. Emeklilige yaklastigimda yuksek bir donemde portfoyumu risksiz hale donusturmeyi planliyorum. Bonus kartimin kazandigi bonuslari da buraya aktariyorum. Bedava para ne hos hemen harcayayim demek yerine, bedava para ne hos, emeklilik tasarrufuma aktarayim dedim:)



Oturdugum ev bana ait, 2004'te ev fiyatlari cok dusukken almistim ve Istanbul'un degeri artan semtlerinden birinde. Banka borcum yok. Kendime ait bir arabam yok, sirket araci kullaniyorum. Bununla ilgili masrafim da yok. Kredi karti vs turu borcum da yok cok sukur. Bu yil evdeki bazi seyleri yenilemem gerektigi icin Subat'a kadar bazi taksit odemelerim var ama borc sayilabilecek bir meblag degil. Bundan sonraki yazida kredi kartlarimi nasil yonettigimi paylasacagim.



Dindar biri sayilmam ama Zekat vermeye ve Kurban Bayraminda kurban niyetine Mehmetcik Vakfi ya da LOSEV'e bagista bulunmaya ozen gosteriyorum. Zekat tutarini dikkatle hesaplayip, yil boyunca vermeye gayret ediyorum. Okumakta olan bir cocugu ve yine yukarida bahsettigim vakiflari destekliyorum. Sonucta durumum yardim yapmaya uygun ve ben de elimden geleni yapmaya calisiyorum. Bunlara bana kendimi iyi hissettiriyor.

Artik gazete okumasam mi acaba?

Her gun duzenli olarak gazetelere Internet'ten de olsa goz gezdiriyor, kose yazarlarini okuyorum ve fakat bana fenalik geliyor! Her gun yeni bir hastalikli haber. Herkes isi gucu birakti, bundan otuz sene evvel bu kadar ciddi bir sorun olmayan turban konusunu su veya bu sekilde mincikliyor. Darbeden soz edip felaket tellaligi yapan mi ararsin, yeni Cumhurbaskani'nin esi konusunda ileri geri konusan mi istersin hepsi var. Kamusal alanda turbana karsiyim evet ama adam Cumhurbaskani oldu, karisi da turbanli. Bu kadini diger Cbaskani eslerinden ayri muameleye tabi tutmak da bana dogru gelmiyor. Asagi tukursen sakal, yukari tukursen biyik, benim icim bayik.

Ben nezle olup hapsursam, dolar dusuyor, altin yukseliyor, borsa sallaniyor. Ekonomi bu kadar kirilganken Dogan Grubu medyasi her turlu yeni felaket senaryolari uretip muhtemelen bu inis cikislardan buyuk rant elde diyor. Hay bin kunduz!

Diyorum ki gazete okumasam muhtemelen cok daha mutlu bir bireye donusurum. Fakat okumayi 4 yasinda soken birisi icin gunluk haberleri takip etmemek de bir iskence. Ne halt edecegimi sasirdim. IMDAT!

Intihal

Birkac gundur, iki ODTU'lunun yaptigi terbiyesizlik konusuluyor. Olmayacak sayida makaleyi calip, kendileri yazmis gibi gostermisler. Oncelikle ODTU'lu oldugum icin buyuk uzuntu duydum. Ister istemez okula da laf getiren bir davranis bu. Sonra da oturup dusundum "biz ne zaman etik kavramini kaybettik?" diye.


Bugunse Konya Selcuk Universitesinde de benzer bir olay ortaya cikmis.

Ogrenciyken birbirimizden odev kopyasi cekerdik. Hatirliyorum, ortaokulda bir matematik ogretmenim vardi, dogru duzgun ders anlatamazdi, soru sorunca kizardi, anlamayani asagilardi. Zaten cok da urkutucu bir tipti. Herhangibirsey sormaya korkardik. Verdigi odevlerin bazilarini hic anlamaz, kirik not almamak icin odevleri kopyalardik. Her sinifta oldugu gibi bizde de hoca kotu de olsa, matematigi iyi anlayabilen akilli arkadaslarimiz vardi. Yetiskin biri olarak o zaman yaptigimin dogru olmadigini biliyorum, sonucta matematik konusunda hicbir zaman istedigim kadar iyi olmadim yani, kayip benim kaybim. Buyuklerimden yardim istemeli, anlamadigim konulari ogrenmenin bir yolunu bulmaliydim.

Onca sene tarih dersi aldik, hala Fatih Sultan Mehmet tahttayken, Fransa'da Ingiltere'de tahtta kim vardi baglanti kuramam. Bunlarin hepsi karmakarisik, birbiriyle ilgisiz ogretildi. Tarihleri ezberlememiz istenirdi. Bir anlasmanin ya da savasin tarihinden cok, kimler arasinda ve nasil yapildigi daha onemli degil midir? Tarih aslinda cok zevkli bir konu ama ogrenciyken hepimizin kabusuydu.

Fen dersinde pille calisan projeler yapmamiz istenirdi ama bize bobin nasil sarilir, pile nasil baglanir ogreten olmadi. Bu yuzden de o tur odevleri hep babam yapti.

Resim dersinde bile ogrenciyi yalana tesvik eden birseyler olurdu. Herkes guzel resim yapamaz ki. Yapilan resime not vermek cok hatali. Bugun dunyaca unlu bazi ressamlarin tablolari bana gayet anlamsiz ve cirkin gelebiliyor. Begenmedigim bir seye kotu not vermem ne kadar dogru? Onun yerine resim derslerinde, isik, derinlik, golgelendirme vs. gibi konular ogretilse, ressamlar tanitilsa, degisik donemler ve akimlar anlatilsa daha iyi degil mi? Konu: 23 Nisan Resmi Yapiniz. Bu nasil salakca bir sey? Her sene 23 Nisan'da herkes 23 Nisan resmi yapacak, guzel resim yapanlar 10 alacak, digerleri resmi annesine, babasina yaptiracak.

Insanlari yalana tesvik eden bir egitim sistemimiz var. Yaraticilik ve acik fikirlilik desteklenmez ama ezbercilik, kitapta yazandan ayrilmama desteklenir. Bu nasil is?

Akademisyenligi secen insanlarin kendilerini bilime adamis, dusunce ureten kisiler olmasi gerekmez mi? Biz de uretilen yayin sayisi vs. Allah bilir maas, ek gosterge filan gibi seylere yaradigindan, insanlar cocukluklarindan itibaren edindikleri aliskanlikla hirsizlik yapiyorlar. Bunun kuyumcudan altin calmakla, dukkandan kiyafet asirmakla bir farki yok ki. Yazik!

Offff ya!

Aksamlari en sevdigim seylerden biri laptop kucagimda, sevdigim bloglari okumak, bazilarina yorum birakmak, goz ucuyla da televizyona bakmak.

EkonomiTurk uzun zamandir severek takip ettigim ve cok sey ogrendigim bir blog sitesi. Her gun yeni yazi var mi diye kontrol ediyorum, yazilari zevkle okuyup, bazen de kendi dusuncemi/yorumumu birakiyorum. Fakat bundan sonra asla bunu yapmayacagim. Herkes ekonomi gurusu olmak zorunda mi? Bugun ya da dun bir cokbilmis benim yorumuma azarlar tonda bir yorumla yanit vermis. Ustelik tam olarak neyi kastettigimi sormak veya daha medeni bir sekilde tartisma acmak yerine... Oyle canim sikildi ki (bunu Turkce karakterlerle yazmayinca durumu gercekten iyi ifade etti).

Tanimadigim ama cok saygi duydugum bir grup insanla sanal ortamda da olsa sosyallesmek hosuma gidiyordu. Inanilmaz derecede bozuldum. Yani su an gozlerimin dolmasina engel olamiyorum ki, hayatta sulugoz biri degilimdir. Offf ya! Offf!

Belki kendi blogumu da tamamen ozel hale getirmeliyim. Bilmiyorum.

Borcla Yasam mi? Mersi, mumkunse ben almayayim...

Bir suredir tutumlulugu felsefe haline getirmis bir grup cogu Amerikali insanin blog sitelerini takip ediyorum. Pek tutumlu biri sayilmam ama yasim ilerledikce paranin kiymetini biraz daha anliyor gibiyim. Bu bloglarda en cok dikkatimi ceken sey bazi insanlarin muazzam borclar altina girmeleri oldu. Insan o kadar borcu yapana kadar nasil fark etmez? Bloglardan bazilarinin bahsettigi borc yukleri dudak ucuklatacak cinsten. Odemesi en az 4-5 yil surebilecek borclar.

Daha evvelki is yerimde kendi calisanlarimdan biliyorum, insanlarin oncelikleri cok tuhaf olabiliyor. Ornegin benim evimde 1991 yilinda aldigim bir SONY televizyon var hala. O donemin cok iyi modellerinden biriydi ve hala goruntusu mukemmel. Oysa benim ucte birim kadar ucret alan eski calisanlarimin hepsi LCD TV'lere avuc dolusu para dokmeyi basardilar. Akabinde birbirlerinin gazina gelip, arabalarini yenilediler. Ustelik hepsi de gidip, 0 Km. araclar satin aldilar. Ucretlerinin %70'i hatta daha fazlasi kadar borc yuku altindaydilar. Bu bana inanilmaz geliyor. Evet, televizyonum eski ama onu yenilemem icin tamir etmeye degmeyecek sekilde bozulmasi gerek. Hele TV icin 18-24 ay taksit falan odemeyi asla dusunmem. Buyuk meblagli seyler icin bile en fazla 12 ay taksit odeyebilirim. Daha uzun sureli borcu asla istemem. Hala super calisan ve ara ara servis cagirip, bakim yaptirdigim, bu sayede de hic bozulmayan 20 kusur senelik bir otomatik camasir makinem var. Bu tur seyler icin durduk yerde para harcamayi gereksiz buluyorum. Ayni sekilde cep telefonumu da ancak bozuldugunda yenilemeyi dusunurum. Yeni modelle degistirmek bana gore degil.

Bana gelince, yurtdisinda tatil yapmayi seviyorum. Haliyle bu da masrafli bir is. Bir tatili planlamaya basladigimda, o tatil icin duzenli olarak para biriktirip, yeterince param olduguna kanaat getirdigimde gider, tatil suresince de parayi problem etmem. Tatil icin 2 haftada 7-8 bin dolar harcamisligim vardir. Ama asla, once tatile gidip, kredi kartlarina yuklenmeyi, sonra da kredi karti borcu odemeyi dusunmem. Eger gerekiyorsa, bir sene yurticinde ucuz yollu bir tatil yapar, diger sene icin daha guzel bir tatil planina gore para biriktirebilirim.

Her hosumuza gideni o anda sahiplenmemiz gerekmiyor. Onu bir amac haline getirmek ve elde etmek icin mantikli bir caba harcamak bence daha anlamli. Kredi kartini gunun sonunda odemekle yukumlu olan yine bizleriz. Borcla yasamak resmen ozgurlugu kisitlayan bir sey. Onun icin eskilerin dedigi gibi, ayagi yorgana gore uzatmak gerek. Elbette bazi insanlarin kazandigi paralar onlarin temel ihtiyaclarini gidermeye dahi yetmeyebiliyor ve muazzam bir gelir dagilimi sorunu var. Onlarin beklenmedik masraflari nedeniyle, bazi zamanlar borca girmesi kacinilmaz olabilir. Zaten saglik, kaza vs. gibi nedenlerle borca girilmisse buna bir sozum yok elbet. Ama adam belediye tarafindan yikilma ihtimali olan gecekonduda yasarken, basini sokacak daha guvenli bir yer bulma cabasina girmek yerine borcla araba aliyorsa ve sonra da yikim ekiplerine tasla sopayla saldiriyorsa, bunu tuhaf buluyorum acikcasi. Gecenlerde gecekondu mahallelerinin arasindan gecerken fark ettim ki, hepsinin onunde birer araba var.

Necefli Masrapa

Eskiden televizyonun tek kanal oldugu, siyah beyaz oldugu, her aksam yayin bitisi (!ne? yayin bitiyor muydu yani?) Istiklal Marsindan sonra, "Lutfen televizyonunuzu kapatmayi unutmayiniz" diye bir yazinin ciktigi donemlerde bazen yayinda ariza oldugunda ki oldukca sik olurdu bu, ekrana bir "Necefli Masrapa" resmi gelirdi. Butun millete gina getirecek kadar uzun sure boyunca Necefli masrapa hazretinin resmini seyrederdik. Kimin fikriydi bilmiyorum. Neden manzara degil de masrapa? Yahut da eski Turk eserlerini koyacaksin madem, biraz da gumus nalin, hamam tasi, cesm-i bulbul filan degil?

Neyse bizim sirkette de IT ozurlu insanlar cogunlukta oldugundan bilgisayarlari kapatmiyorlar. Kac kere uyarsan da, duyuru yayinlasan da bos. Seytan diyor ki, uygula bir policy, kapatmayanin ekranina koy bir "Necefli Masrapa" resmi ve de ki kapatmadigin icin senin makine arizali, biz o ise vakit ayirana kadar necefli masrapayi seyret, isini de kagit kalemle hallet! Nasil fikir ama?

Secimler Yaklasirken...

Politikacilarin populist soylemleri, miting meydanlarindaki ufurumleri nedeniyle bunalmis vaziyetteyim. Su 22 Temmuz gelse gecse de kurtulsak diyorum. Kendimi tum siyasi yazilardan ve TV programlarindan uzak tutuyorum ki, gidip oyumu kullanmak icin hevesim kalsin.

Bazi insanlar sirf ekonomik stabilite filan deyip, mevcut iktidari tekrar gorevlendirme pesinde, bazilari sirf bu iktidarin tersi olarak gordukleri ana muhalefet partisine butun tuhaf soylemlerine ragmen oy verme niyetinde. Gorebildigim kadariyla sinirler geriliyor, toplum kamplara bolunuyor. Iste bence zaten muttefik gorunup arkamizdan kuyumuzu kazmaya calisanlarin da, dusmanimiz olduklarini hic saklamayanlarin da istedikleri bu sekilde gerceklesiyor.

Kendi kiymetimizi bilmiyoruz, yapabileceklerimizin ve yapamayacaklarimizin farkinda degiliz, bir ruzgarin onunde surukleniyoruz adeta. Neden kendi kaderimize sahip cikmak bu kadar zor?

Bati medeniyeti diye tutturmusuz ama Bati'nin bugunku medeniyetini hic sorgulamiyoruz. Din bizde on plana cikiyor diye sinirleniyoruz ama Bati toplumlarinda din zaten cok on planda. Tek fark, Bati'da insanlar cok dindar da olsa bunu afise eden bir sembol yok. Kadin haklari Bati toplumlarinda da cok zayif durumda ama yine bu sembolsuzluk nedeniyle fazla dikkat cekmiyor. Bizde basi ortulu ve ev kadini olan birisini gordugumuzde derhal onun baski altinda oldugunu dusunuyoruz. Bu tarz insanlar biraraya gelince bizi mevcut hayat tarzlarimizdan koparacaklar diye endise ediyoruz. Muhtemelen biraz hakliyiz aslinda ama Hristiyan ve Yahudi baskisi ve politik etkinligi de az buz degil. Yavas yavas sessiz ve derinden hepsi birbirini destekliyor ve belli amaclarin etrafinda toplanmis cikar gruplari zenginlesiyor, gucleniyor. Muslumanlar ise kendi aralarinda dahi anlasamadiklari icin surekli geride kalmis, yeni caga ayak uyduramamis barbarlar olarak algilaniyor. Oysa ki bugunun medeniyetin dayanagi olan astronomi, tip, felsefe, matematik gibi alanlarda muazzam musluman bilginler yetismistir. ne zaman kaybettik biz bu vizyonu? Kendi degerlerimize neden sahip cikamadik?

Bati gercekten medeni mi? Yuzumuzu Ortadogu'ya donelim de demiyorum. Kisilik sahibi, ulusal degerleri olan, bunlara sahip cikan, bu vatan icin canini feda etmis insanlari daima hatirlayan ve onlarin kurdugu bu ulkeyi vatan olarak benimseyen seven, koruyan bir toplum olamaz miyiz yani? Cok mu zor bu?

Icim aciyor ulkemizin haline...

Yuksek Ogrenim ve Milletimizin etiket meraki

Bugun http://ekonomiturk.blogspot.com sitesinde OSS kalkacak mi baslikli bir yazi var. Arz/Talep dengesizligi ve milletimizin etiket meraki nedeniyle ben bunu uzak bir hayal olarak goruyorum.

Biz Saray'da Peskircibasi Fesmekan Efendi'inin soyundan olmakla ovunen bir milletin temsilcileriyiz. Kisisel basarilarin degil unvanlarin meraklisiyiz. Bu nedenle "oglum/kizim okumak istemedi, cok guzel dikis dikerdi, modaci olmaya karar verdi, biz de ailecek onu destekliyoruz" diyebilecek cok fazla anne-baba cikmaz. Bazi insanlar sirf bu yuzden aileleri ile ters dusmeyi dahi goze aliyorlar. Ancak, cogunluk ataerkil toplum nedeniyle boyun egiyor.

Eh, buna politikacilarin populist bir yaklasimla degil her ile neredeyse her ilceye bir universite acma sevdasi eklenince ortalikta yeterli akademik kadrosu olmayan, minimum yatirimla kurulmus, dogru duzgun laboratuvari, kutuphanesi, dersligi olmayan bir suru absurd okuldan gecilmiyor. Bunlarin mezulari da "universiteli issizler" olarak kategorize ediliyor. OSS super bir sistem degil. Bir insanin hayati birkac saatlik performansi ile olculmemeli. Her ne kadar orta ogretim basari puani falan gibi faktorler varsa da temelde o birkac saatlik sinav belirleyici oluyor. Ama bunun alternatifini uretmek kolay degil. Talebi nasil kisacagiz? Lise mezunu insanlar hangi is kollarina tesvik edilecek?

Belgesellerde izliyoruz. Itfaiyeci ciddi mesleki egitim aliyor, standartlari belli, proseduru net bir sekilde gorevini yurutuyor, hata az yapiliyor, cok degilse de makul bir yasam surdurecek para kazaniyor ve meslegi ile hem kendisi hem ailesi gurur duyuyor. Keza polisler de oyle, saglik sektorunde destek birimlerinde calisan ambulans soforleri, hemsireler, saglik gorevlileri, arama/kurtarma calisanlari da oyle. Yaptiklari isler hem yuksek katma degerli, hem manevi acidan tatmin edici. Aldiklari paralar yeterli geliyor. Bizim memlekette orta-ust duzey gelir grubunda bir ailenin "oglumuz polis olmak istedi, onunla gurur duyuyoruz" dedigini duymak ne kadar olasi?

D-Day, Operation Overlord or...

Normandiya cikartmasi ile ayni dogum gununu paylasiyorum ama Allah'tan ayni yili paylasmiyorum. Tarihte iki onemli olay:)

Fena halde kirkli yaslara geldim. Annem bugun telefonda "sen de biraz fazla buyudun artik!" dedi. Ben de ona "iyi ki beni dogurmussun" dedim.

Sabahtan beri dogumgunumu hatirlamayi akleden dostlarima tesekkur edip duruyorum. Cicek gonderenler, e-kart gonderenler ve telefon edenler. Hepsine cok tesekkur ediyorum. Hatirlaniyor ve seviliyor olmaktan pek mutluyum. Hayli de simarik hissediyorum kendimi. Bu aksam da yine bir grup arkadasla beraberim. Keyfim yerinde yani.

Birkac gun onceki ic karartici ruh halinden eser yok. (Cok sukur!) Burc muhabbetine pek takilmam ama galiba Ikizler Burcu ile ilgili soyledikleri bazi seyler dogru...

Neyse bugunku yazi geyik oldu. Fazla okuyan yok zaten. Okuyanlardan da pesinen ozur. Bir calisanin gozunden Turk Sirket mi Yabanci Sirket mi yazi dizisine bilahare devam edecegim.

Bir Defa Daha Deneyelim Bakalim

Severek takip ettigim bazi blog siteleri var. Ne var ki, is yazmaya gelince nedense olmuyor. Yeniden denemeye karar verdim ve iste buradayim. Internet ortaminda kimligimi acik etmek istemememin kisisel guvenlik endiseleri ile ilgili oldugunu belirteyim. Niyetim kimligimi gizli tutarak baskalarinin haklarina saldirmak degil. Blogun amaci da zaten kendimi ifade etmek. Bazen is hayati hakkinda, bazen basit yemek tarifleri hakkinda, temelde o gun canim ne yazmak istiyorsa onun hakkinda yazmak amacindayim. Bakalim nasil olacak?

T'Pol