You Can Do It! The Boomer’s Guide to a Great Retirement - II

Kitabımıza devam ediyoruz:

Bölüm II

Bu bölümde emekli olmuş kişilerin emeklilikle ilgili önerilerine yer verilmiş.

- Yatırım yaparken tüm yumurtalarınızı aynı sepete koymayın. Dikkatle seçilmiş birkaç enstrümana yer verin.
- Emekli olduktan sonra da yatırımlarınızla ilgilenmeye devam edin.
- Uzun vadeli yatırım yapın. Kısa vadede çok kazanmak stratejisine oynamayın, paranızdan olmayın.
- Tasarruflarınızı otomatik pilota bağlayın. Daha maaşınıza el sürmeden belli miktar kesilip otomatik olarak tasarruf hesabınıza aktarılsın.
- Kariyerinize yatırım yapın. Yeni şeyler öğrenmeye çalışın.
- Problemleri fırsata dönüştürün. İşinizi kaybederseniz, depresyona girmek yerine hayal ettiğiniz kariyerin peşinden gidin.
- Neden X yaşında emekli olasınız ki? Daha uzun süre verimli bir hayat sürebilirsiniz.
- Emekli olmak için neden X yaşınızı bekleyesiniz ki? Daha erken emekli olup hayatın tadını çıkartın.
- Tasarrufa geç başladıysanız, pişmanlık duymayın, başarısızlık hissine kapılmayın.
- Emekli olunca şehir değiştirmeyi planlıyorsanız bu gerçekten size göre mi denemeden karar vermeyin.
- Şehir değiştirip, hayatı daha ucuza mal edebilirsiniz (ama önce yukarıdaki soruya yanıtı bulun).
- Eski ve büyük evinizden daha küçük ve daha yeni bir eve taşınmayı düşünün. (Böylece temizlik ve tamirata daha az para ayırırsınız).
- Finansal problemlerin sizi emeklilik yolundan alıkoymasına izin vermeyin. Bazı sorunlar olsa bile üstesinden gelebilir ve oluşan açığı kapatmanın yolunu bulabilirsiniz.
- Komşunuzla aşık atmaktan vazgeçin.
- Sağlığınıza dikkat edin.
- Finansal olarak soruMlu evlatlar yetiştirin. Çocuklarınız finansal olarak bağımsız ve iyi durumda olurlarsa siz de iyi durumda olursunuz.
- Aktif bir emeklilik planlayın.
- Emekliliğe birden geçmek yerine danışmanlık ya da part-time işler yaparak daha sakin bir geçiş planlayabilirsiniz.
- Emekliliğinizde finansal değişimler yaşamak kaçınılmaz, bunları iyi planlayın.

You Can Do It! The Boomer’s Guide to a Great Retirement -I

Amerika’da emeklilik ve sağlık sigortası, büyük oranda bireylerin kendi çabalarına kalmış bir şey. Yaşlılıkta evde ya da bir sağlık kuruluşunda bakım gerektiğinde emeklinin birirkimlerine neredeyse el konuluyor. Bu nedenle birçok kişi çocuklarına miraslarını vergi problemi yaratmayacak miktarlarda yıllar boyunca peyderpey vermeye çabalıyor. Neyse bunlar onların sorunları…

Bu kitabın beni ilgilendiren tarafı Amerikalıların şimdilerde uğraşmak zorunda oldukları konularla bizlerin de bundan sonra uğraşmak zorunda olmamız. Bu nedenle bu konulara merak sarmış durumdayım. Kitap sayesinde yatırım stratejilerinden, yaşlanan ebeveynlerin sağlık sorunları ile ilgilenmeye, sahip olduğum birikimi kontrol altında tutmağa kadar pek çok konuda fikir sahibi oldum. Emekliliğin hiçbir iş yapılmayan bir tembellik dönemi olmaması gerektiğini, insanın hayatını dolduracak anlamlı meraklarının olması gerektiğini öğrendim. Kişinin part-time veya kısa dönem sözleşmeli işler yapmak suretiyle gelirini destekleyebileceğini, hala bir işe yaradığını hissederek, çabuk yaşlanmayacağını anladım.

Etrafımda BES yaptırmış olan ama portföyünden bihaber olan arkadaşlar var. Birikimlere yani, zaten zorlukla biriktirdiğiniz 3-5 kuruşa sahip çıkmak ve maksimum getiriyi elde etmeye çalışmanın başlıbaşına bir iş olduğunu herkesin bilmesi lazım.

Kitabın ilk bölümünde emeklilik için tasarruf etmeye erken başlamayanların pişmanlık duymak ve finansal durumları ile yüzleşmekten kaçmak yerine kontrolü ele alıp, bundan sonra doğru adımları atmaları üzerinde duruluyor. Başlamak için önerilenler şöyle:

1. Kazandığınızdan azını harcayın, birikim yapın.
2. Birikimlerinizi akıllıca değerlendirin. (Ekonomik ve finansal terimlerden korkmayın, onların ne olduklarını öğrenin. Yatırımlarınıza nasıl yön vermeniz gerektiğini anlamaya çalışın. Örneğin BES yaptırdıysanız, tüm kesintileri, portföyünüzün nelerden oluştuğunu ve bunun sizin risk algılamanızla uyumlu olup olmadığını öğrenin. Okuyun, çalışın).
3. Borçlarınızdan kurtulun. (Borçsuz ev almak oldukça zor ama ev borcunuzu mutlaka çalıştığınız yıllarda bitirmeye bakın. Kredi kart borcu asla yapmayın).
4. Finansal problemlerden kaçının. (Sigortaları öğrenin. Kısmen iş yapamaz duruma gelseniz ya da evinizde yangın çıksa yeteri kadar sigortanız var mı? Artık pek çok çeşit poliçe var. Bunları öğrenmek ve uygun poliçelerle birçok problemi elimine etmek elinizde.)
5. Aktif bir yaşam sürün ve sağlığınızı koruyun. (Sigarayı bırakın, sağlıklı bir kiloya inin ve egzersizi yaşamınızın parçası haline getirin).

Öncelikle sağlam bir temel tasarlayın: Yeteri kadar sigortanız olduğundan emin olun ve her ay belli miktar parayı otomatik olarak tasarruf hesabına aktarın.

Daha sonra yatırım yaptığınız enstrümanlara dikkat edin, değişen ekonomik koşullara göre ayarlamalarınızı yapın. Ev borcunuzu ve diğer borçlarınızı ödeyin.

En sonunda ise ne zaman ve nerede emekli olmak istediğinizi düşünmeye başlayın. Gerçekten küçük bir sahil kasabası size göre mi? Bunları emekli olma kararını vermeden evvel test etmeye çalışın.

Devamı bir sonraki yazıya...

T'Pol'den Yeni Bir Hizmet! Azzzz Sonra!

Geçtiğimiz günlerde You Can Do It! The Boomer’s Guide to a Great Retirement isimli kitabı okudum. Yazarı Jonathan D. Pond.

Kitabın bazı bölümleri tamamen Amerikalılara hitap ediyor ama büyük bir çoğunluğu kesinlikle bizler için de değerli önerilerle dolu. Önümüzdeki günlerdeki yazılarımda bölüm bölüm bu kitaptan söz edeceğim.

Başlangıç için şu kadarını söyleyeyim:

II. Dünya Savaşı sonrasında Amerikalılar çılgın bir hızla çoğalmışlar. 1946-1964 arası doğanlara Baby Boomers deniyor yani Bebek Patlaması Nesli diye çevirebiliriz. Bu bebek patlaması yaşandığında, yani daha o zamanlarda bunun yol açacağı emeklilik sorunu bazı uzmanları düşündürmeye başlamış. Bu jenerasyonun ebeveynleri nispeten daha kısa yaşamışlar. Savaşlar, gıda ve sağlık sorunları nedeniyle daha erken ölmüşler. Oysa BB nesli hem gelişen sağlık sektörü hem de artan refah sayesinde çok daha uzun yaşaması beklenen bir nesil. Amerika’da geleneksel emeklilik yaşı 65-68 ancak, BB’lerin 90’larına ve daha ötesine kadar rahatça yaşayabilecekleri düşünüldüğünde emeklilikte geçimlerini sağlamaları gerçekten önemli bir sorun.

Biz de yıllarca hep genç nüfusumuzla övündük ama bunun ilerisini iyi hesaplayamadık. İşgüzar politikacılar da oy uğruna geleceğimizi bizden çalacak uygulamaların altına imza attılar. Gelinen noktada SGK çökmüş durumda. Bundan 20 yıl sonrası ise belirsiz. Hal böyleyken yıllarca emeklilikleri konusunda bireysel çabalarıyla başarılı olanlardan ders alabiliriz diye düşündüm. Son zamanlarda bu konuda bloglar ve kitaplar okuyorum. Sizlerle de bunları paylaşacağım.

Ama çok ucuzduuuu!.....?!?!?

Bugün iş çıkışında bir arkadaşımla aynı yerde çalışan iki genç hanımla (adları Ayşe ve Fatma olsun) kahve içtik. Bu iki hanım öğle paydosundan faydalanarak alışveriş yapmışlardı ve gururla yeni cicilerini bize gösterdiler. Bir tanesi aynı bluzun 3 rengini birden almıştı. Bunu ben de bazen yaparım ama benim beden sorunum var. Her zaman üstüme göre birşey bulmam zor oluyor. Arkadaşım biraz da eleştirel bir vurguyla neden aynısından 3 bluz aldığını sorunca, bu genç arkadaş gözlerini aça aça "ama çok ucuzduuuuu..." dedi. Sanki çok ucuz olması birşeyi almak için yeterli sebepmiş gibi...

Arkadaşım diğerine dönüp, aldığı hırkaya baktı ve "Fatma, senin tıpkı buna benzeyen yeni bir hırkan yok muydu? Sezon başında bir sürü para vermiştin. Bari başka rengini alsaydın" dedi. (Evet arkadaşım da biraz benim gibi tutumlu ve dikkatlidir). Fatma da omuz silkip, "aslında tıpatıp aynı hırka, öteki nasılsa eskiyecek!" dedi. Yani olağanüstü memnun kalınmış bir ürünse ve fiyatı da ciddi bir şekilde düşmüşse ve sözkonusu ürün sıklıkla kullanılıp, eskiyecekse, belki de bu tür bir alım anlamlı olabilir.

Ayşe ile Fatma bir süre sonra kalktılar ve dükkanlar kapanmadan bir tur daha atmak istediklerini söylediler. Arkadaşım ve ben bir süre daha oturduk. Bu esnada bana bu iki hanımın şirkette uzman pozisyonunda çalışan ve mütevazı ücret alan kişiler olduklarını fakat, giyinme ve süslenme merakından kredi kartlarının limitini sıklıkla doldurduklarını ve çoğu zaman asgari ödeme yaptıklarını söyledi. Ayşe kredi kartı konusunda çok sıkışınca varlıklıca bir adam olan babasına koşturuyormuş. Genç insanlar elbette giyinmekten ve bakımlı olmaktan hoşlanacaklar ama bunun için sürekli alışveriş gerekmez ki. Kaliteli birkaç parça giysiyi fular, iğne, takı gibi aksesuarlarla zenginleştirip, farklı bir hava katmak ve bakımlı görünmek mümkün.

Dün ben de alışverişe çıkıp 4 pantolon, iki de ayakkabı almıştım ama arkadaşıma söyleyemedim, belki bana da kızar diye:)

Benimkinin planlanmış, bütçelenmiş ve gerçekten ihtiyaç olan bir alışveriş olduğunu söylememe gerek yok sanırım. Geçen hafta 3 pantolonumu emekliye ayırdım. İki sezondur da kışlık ayakkabı almamıştım.

Birşeye gerçekten ihtiyacımız yoksa, ucuz olması birşey değiştirmez.

Neyse eve geldikten sonra sürekli takip ettiğim blogları okumaya başladım ve My Two Dollar Blog'unda şu yazıyı gördüm. Tam anlamıyla "cuk" oturdu ve oturdum bu yazıyı yazdım.

Güzel bir yazı: Sınırlı Bütçeyle de Cömert Olabilmek

Kardeş blog www.tutumluol.com'dan harika bir yazı. Özellikle maddi imkanı yardım yapmaya müsait olmayan dar gelirli ya da öğrenci arkadaşlar için son derece güzel bir çözüm. Geçmiş yazılarımdan birinde yaklaşan Kurban bayramı nedeniyle ben de benzer şeylerden söz etmiştim.

Faydalı yazılarını ilgiyle takip ettiğim bu blogu da tüm okuyucularıma öneriyorum.

Avukat olan ya da tanıdığı olan var mı?

Üst kat komşularımdan nefret ediyorum. Bu kadar duyarsız ve terbiyesiz insanlar olamaz. Topu topu anne-baba ve ergen bir erkek çocuktan oluşan çekirdek bir aile ama sürekli yukarıda gürültü var. Şu anda tepemde tepinen muhtemelen birden fazla çocuk var. Misafirler herhalde. Mutlaka yanlarında büyükler de var, onlar o kadar gürültüde nasıl oturuyorlar anlamıyorum.

Misafir olmasa gece yarısı birşey çakarlar, ya da evde tadilat yaptırırlar. Muhatap olmuyorum çünkü çok çirkef insanlar. Maalesef kiracı değiller. Mal sahibi iğrenç komşuya müdahale edebilen kanun yok mudur? Nereye şikayette bulunulur?

Sürekli onların üst katının kiraya verileceği günün hayaliyle yaşıyorum. Hatta satılacağı günün. Satın alsam, uzun uzun mutfağı, banyoyu kırdırıp yeniden yaptıracağım. Hiç acele etmeden yavaş yavaş. Sonra da yerlere en çok gürültü yansıtan ne varsa ondan döşeteceğim. Altı tahta saboları da terlik olarak giymeyi hayal ediyorum. Belki marangozluk hobisi filan da geliştiririm. Böyle dediğime bakmayın, ne kadar öfkelensem de kimseye bile bile zarar verebilecek yapıda biri değilim. Sadece hayal kuruyorum işte...

Öffff ya! Ne saygısız, bela insanlar!

2008’in Dökümü ve 2009 Hedefleri

2008 benim için biraz tuhaf bir yıl oldu.

1. Patronculuk oynamayı seven patronuma kızıp, istifa ettim ve koşulları iyi olan işimden ayrıldım. Sırf para ve imkanlar için kişiliğimin çiğnenmesine izin vermedim. Aferin bana.
2. İşten ayrılmamın akabinde yeni bir iş buldum. Hayatımın işi değil ama insan iş yaşamı boyunca kaç defa hayatının işini bulabilir ki? Bir dahaki süper olacak, hissediyorum.
3. Annemle uzun zaman planladığım şahane bir tatil yaptım. New York, Boston, Washington DC ve Philedelphia’yı gezdik. Annemle seyahati çok seviyorum. O benim en iyi yol arkadaşım. Lütfen yaşlanmasın, hep böyle kalsın.
4. Gelirim bir önceki işime göre düştü ancak ben yine de tasarruf hedefimi %10 aşmayı başardım.
5. 10 kilo vermiştim, hepsini geri aldım. Arrrrgghh!
6. Eve taşındığımdan beri beni uyuz eden, girişteki dolabın kapağını nihayet yeniledim.(Esasında 2008’deki en önemli başarım buydu galiba)
7. Bloguma düzenli olarak yazı yazma performansımdan memnunum. Bu konuda maymun iştahlı davranmadım, bilakis 2009 için daha ciddi planlarım var.

2009 Hedefleri

1. 31.12. 2008 tarihindeki birikimimi %20 artıracağım.
2. Bu yıl en az 10 kilo vereceğim.
3. Evdeki ufak tefek tamirat işlerini Nisan ayından evvel tamamlayacağım.
4. Mayıs-Haziran döneminde salonu boyatacağım.
5. Yıl boyunca haftada asgari 3 gün egzersiz yapacağım.
6. Bloguma Şubat ayından itibaren haftada asgari 3 yazı yazacağım.
7. Kütüphanemi bu yıl yenileyeceğim.

Hedeflerimin tamamı açık, basit, kolayca anlaşılabilir, ulaşılabilir ve ölçülebilir.

Sizin 2009 hedefleriniz var mı? Ocak ayının sonuna gelmeden hedefleri unutacak mısınız yoksa onları gerçekleştirmek için bir planınız var mı?