Okur Mailleri

Bundan böyle okurlardan tpolthetrekkie@yahoo.com adresine gelen mailleri yanıtlayacağımı söylemiştim. Bugüne kadar bir soru geldi:)

KYBES Rumuzuyla gelen soru kısaca şöyle:

"Benim merak ettiğim bireysel emeklilik fonlarının son küresel krizde nasıl bir pozisyon alarak yatırdığımız primleri koruyabilecekleri, TR sistemde devlet garantisi olmasına rağmen işsizlik sigorta fonunun devlet tarafından GAP projesinde kullanılacağını görüyoruz. Eğer devlet yasal mevzuatı değiştirdim derse uzun süreli emeklilik sisteminin güvencesi nasıl sağlanır? yatırımcılar nasıl pozisyon almalıyız?"

Bu konuda internette ufak bir gezinti yaptım ve Yapi Kredi Emeklilik sitesinden bazı bilgiler buldum. Onları aşağıya alıntıladım. İşsizlik Sigorta Fonu'nun GAP Projesinde kullanılacağını bilmiyordum. Bu çok kötü elbette. Ama BES'e ödediğimiz paralar SGK primleri gibi doğrudan devlete ödenmiyor. Portföyümüz Takasbank'ta adımıza saklanıyor. Devletin bu konudaki yasal mevzuatı değiştirip paralara el koyması, banka mevduatlarımıza, hisse senedi portfoylerimize ya da Hayat Sigortası birikimlerimize el koymasından farklı birşey olmaz. Yani bu olasılık çok çok çok ufak. Zaten öyle birşey olduğu takdirde, büyük ihtimalle nükleer savaş falan çıkmış olur. BES'teki güvence şu: Diyelim ki emeklilik şirketiniz battı, siz ortada kalmıyorsunuz, portföyünüz sizin adınıza ve Takasbank'ta saklanıyor. Başka bir emeklilik şirketine geçip devam edebilirsiniz. Paralarınız SGK tarzı bir devlet kurumuna gitmiyor yani. Risk yok mu? Elbette var. Riskli bir portföy seçtiyseniz, Borsa düştüğünde birikimleriniz bundan etkilenecektir. Yani sonuçta iyi danışmanları olan emeklilik şirketi daha akıllı yatırım yapıp, her türlü krizde daha iyi koşulları sağlamayı başaracaktır diye düşünüyorum. Eğer buna güvenmiyorsanız, portföyünüzü getirisi daha düşük ama daha güvenli fonlardan seçmeniz gerekir. BES'in iyi tarafı piyasayı ve portföyünüzü kendiniz takip edebilir ve yönetebilir olmanız. Düzenli olarak portföyünüzün performansını ve diğer emeklilik şirketlerini takip etmekte büyük fayda var.

Yapı Kredi Emeklilik sitesinden aldığım bilgiler şöyle:


Emeklilik Gözetim Merkezi

Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca; Bireysel Emeklilik Sistemi'nde yer alan şirketlerin Hazine Müsteşarlığı tarafından elektronik ortamda günlük gözetim ve denetimine esas bilgilerin oluşturulması ile bireysel emeklilik aracıları sınavı gibi konularda görevlendirilecek ve merkezi İstanbul'da olan Emeklilik Gözetim Merkezi A.Ş. (EGM), bireysel emeklilik alanında faaliyet gösterme izni alan 11 şirket (Ak Emeklilik A.Ş., Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş., Ankara Emeklilik A.Ş., Başak Emeklilik A.Ş., Commercial Union Hayat ve Emeklilik A.Ş., Doğan Emeklilik A.Ş., Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş., Koç Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş., Oyak Emeklilik A.Ş., Vakıf Emeklilik A.Ş., Yapı Kredi Emeklilik A.Ş.) ortaklığında 2,48 trilyon Türk Lirası (2,48 milyon Yeni Türk Lirası) ödenmiş sermaye ile 10 Temmuz 2003 tarihinde kurulmuştur.

Emeklilik şirketlerinin ortaklığı ile kurulan bir anlamda öz denetleyici bir kuruluş niteliğinde olan EGM esas olarak aşağıdaki görevleri yerine getirmek üzere görevlendirilecektir:

Emeklilik şirketlerinin faaliyetlerinin günlük olarak elektronik ortamda gözetimi ve kamu otoritelerine raporlanması,
Emeklilik şirketlerinin işlemleri sonucunda oluşan bilgilerin konsolidasyonu,
Katılımcılara ait bilgilerin gizliliğinin korunarak saklanması,
Kamuoyunun ve katılımcıların bilgilendirilmesi,
İstatistik üretilmesi,
Bireysel Emeklilik Sistemi'nin analitik olarak sorgulanması,
Bireysel Emeklilik Aracıları sınavının yapılması ve bireysel emeklilik aracıları sicilinin takibi,
Emeklilik şirketlerinin ortak tanıtım, eğitim programları, yazılım ve benzeri konulardaki taleplerin karşılanması,
Sistemin güven içinde işleyişi ile olası sorunlara, zamanında gerekli müdahalelerde bulunulmasına olanak sağlayacak veri oluşturulması.
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde faaliyetlerin güven içerisinde devamını sağlamak, katılımcıların hak ve menfaatlerini azami düzeyde korumak, sorunların ivedi olarak belirlenmesine ve müdahalede bulunulmasına olanak sağlamak, gerekli verilerin bilgilerin oluşturulması ve saklanması faaliyetlerinde bulunmak ile görevli EGM; Bireysel Emeklilik Sistemi'nin başarılı bir şekilde işlemesi ve kamunun gözetim ve denetim sorumluluğunu etkin bir sekilde yerine getirmesi açısından büyük önem arzetmektedir.

www.egm.org.tr

Takasbank

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde katılımcılar için oluşturulan portföy, emeklilik şirketi varlıklarından ayrı olarak Takasbank bünyesinde saklanıyor. Türkiye'de menkul kıymetlerin takası, saklanması ve uluslararası standartlarda numaralandırılması ile görevlendirilmiş bir sektör bankası olan Takasbank, emeklilik yatırım fonları için de, fon paylarının katılımcı bazında tutulması ve katılımcılara emeklilik şirketi hesaplarında bulunan pay sayılarını fon bazında izlemesine imkan sağlıyor. Bireysel Emeklilik Sistemi katılımcıları dilerlerse 444 74 74 numaralı telefonu arayarak AloTAKAS sesli yanıt sistemi üzerinden emeklilik sözleşmelerine ait fon adedi bilgilerine ulaşabilirler.

Takasbank tarafından oluşturulan ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun da on-line erişimine açık sistem aracılığıyla Takasbank nezdinde açılan yatırımcı alt hesaplarına dağıtılan pay değerleri karşılığı ilgili fonun mal varlığı bulunduğu Takasbank tarafından da tescil edilmiş oluyor.

www.takasbank.com.tr

İyi Bayramlar!

Herkese İyi Bayramlar diliyorum.

Istanbul'dan birkac gun icin kaciyorum, okur maillerini bayram sonu yanitlayacagim.

Unutmayin, T'Pol'un mail adresi: tpolthetrekkie@yahoo.com

Olmaya Devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi...

Bunu hangi padişah söylemiş hatırlamıyorum, muhtemelen Kanuni diye aklımda kalmış. Çok doğru söylemiş. Birkaç aydır bazı sağlık sorunlarıyla uğraşıyorum. Sorunlarımın temelinde genetik mirasım yatmakla beraber, bazen sanırım kendime iyi bakamıyorum. Özellikle şu mevsim geçişleri fena. Oysa temelde sağlığıma dikkat ettiğimi düşünürüm.

3 hafta kadar önce Akut Bronşit ve Atipik zatüree başlangıcı teşhisiyle bir hayli ilaç almıştım. İlaçlar bitti ama sorunlarım tam olarak bitmedi. Büyük ihtimalle kronikleşmiş bir astım ile uğraşmaktayım ama henüz kesin teşhis konmadı.

Hem şirketin yaptırdığı, hem de şahsıma ait iki tane sağlık sigortam var. Şirketinki oldukça kısıtlı ve limitleri de çok düşük. Daha önceki şirkette sağlık sigortası yoktu, ömür boyu yenileme garantimi kaybetmemek için kendi sigortamı kendim yaptırmıştım. Bu şirkettekinin de ne kadar kısıtlı olduğunu görünce Ocak ayında sanırım sigortamı devam ettireceğim. Her iki poliçeyi de dikkatle okuyup, ona göre bir poliçe satın almaya çalışacağım. Türkiye'de maalesef bu iş çok iyi yapılmıyor. "Pre-packaged" ürünleri satmaya bayılıyorlar. Mesela benim poliçemde gereksiz yere hamilelikle ilgili konular var. Kardeşim hem bekarım, hem kırk yaşı geçtim, hem de çocuk sahibi filan olmayı düşünmüyorum, çıkart şunu poliçeden, indir primi desem de kimseyi ikna edemiyorum. Bu sene tekrar deneyeceğim.

Neyse siz siz olun şu dönemde kendinize dikkat edin. Kalabalık ortamlardan kaçının. Ellerinizi sürekli yıkayın ve taze sebze-meyve tüketmeye bakın. Bol bol da su için.

Yeni bir deneme...

Tasarruf, tutumluluk, emeklilik birikimi, Sosyal Güvenlik gibi konulardaki sorularınızı bana e-mail atarsanız, belli aralıklarla (mesela iki haftada bir Pazar günleri)burada yanıtlayacağım.

Soru olmayıp da sadece paylaşmak istediğiniz şeyleri de gönderirseniz, konusu bu blogun konseptine uygun olması durumunda yayınlayacağım. Politika ve dini inançları kapsam dışı tutarsak sevinirim...

Mail adresim: tpolthetrekkie@yahoo.com

Emeklilik ya da 21. Yüzyılın Havuz Problemi

Bugünkü yazımı EkonomiTürk'te okuyabilirsiniz.

Yollar hep buzlu mu?

Sn. Orpen bir onceki yazıma bıraktığı yorumda demis ki:
"T'Pol hn.
Uyarılarınızda haklısınız ancak sorun bizim normal yürüdüğümüz yolun zaten buzlu olması.Dikkat edin ekonominin iyi olduğu zamanlarda da esnaf-memur uzatılan mikrofonlara sürekli ağlıyorlar.Siz işlerimiz iyi gidiyor diyen bir esnafı gördünüz mü?Bu durumda iki olasılık var. Ya halk yalan söylüyor ya da yolun tamamı buzlu."

Bu arada, Sn. Orpen'in fevkalade bir kalemi oldugunu soylemeliyim, tavsiye ederim, kendisini okuyunuz.

Tabii ki gercekten zor durumda ve caresiz insanlar vardir ama bizim halkimiz aglamayi sever. Yolun tamamı buzlu degil. Adam colugum cocugum ac diye aglasir, kac cocugun var deyince 5-6-8 gibi absurd bir rakam soyler, buyuk olasilikla iki evlidir. Yani aglasin hatta gebersin demek geliyor icimden, mubarek gun tovbe diyeyim onun yerine... Ya da memurdur, hem arabasi olsun, hem de yazligi olsun, hem de her sene deniz tatili yapsin ister. Ote yandan is guvencesi vardir, calissa da calismasa da maasini alir. Biz niye memur degiliz pekiyi acaba? Niye sirtimizdan ter damlayana kadar ozel sektorde, her an isini kaybetmek Demokles'in kilici gibi tepemizde asili calisiyoruz? Memur arkadaşlarım hallerinden sikayet edince ozel sektorde is olanaklarinin da ucretlerin de daha iyi oldugunu soyluyorum, hemen ama is guvencesi, saglik? diye soruyorlar. Iyi de risk almadan yaşamak var mi?

Yazlık konusuna geri döneceğim: Yazlik almayi, alma gucum oldugu halde asla dusunmem. En kiytirigi 50,000 YTL olsun, bu para bankada dursa ayda 600 kusur lira faiz getirir. Yazlik alsam, yilda 2 hafta gidip kalma sansim ya olur ya olmaz. Vergisi, bakımı, aidatı derken sahip oldugum bir mulkten cok sırtıma yük olur, enayi miyim? Ama Memur Bey'in hanımı komşulara hava atacak diye borç harç alınır bir yazlık. E, karşı komşunun arabası var, onların olmasın mı? Yani, bu konuda soyleyecegim cok sey var...

Sunu da soyleyip, birakayim, her memuru elestirmiyorum elbet, benim annem de babam da memurdu ve o donemin sartlarinda beni de kardesimi de (biz planlanmis cocuklariz, okulu biri bitirir oteki baslar diye planlanmisiz) ozel okulda okutabildiler. Entellektuel insanlardi, evimize birden fazla gazete girerdi ama meshur SEKA krizi olup da gazeteler pahalaninca, istemeye istemeye tek gazeteye dusurmuslerdi. Yani onu bile hesaplamak durumundalardi. Babamin yukselmesi, idari gorevlere gelmesi icin sehir sehir dolasmamiz gerekirdi, yapmadik. Babam biz iyi okuyalim diye teknik adam kalmayi secti, bu sayede lojmanda oturduk. O da yetenekli bir adam oldugu halde ne uzadi, ne kisaldi. Teknik eleman oldugu icin ve de Doktora yaptigi icin sıradan memurlardan biraz daha iyi kazandı o kadar.

Bizden evvelki jenerasyon fevkalade tutumluydu cunku yokluk, savas ve yoksulluk gormuslerdi. Bizler ve bizden hemen sonrakiler sanki 1950-60'li yillarin Amerikalilari gibi yasamaya kalkistik. Olmaz tabii... Mikrofonu o nesilden birine, hem de 1940-50 gibi yıllarda uzatsaydık, eminim aglamazlardi. Sukur olsun karnimiz doyuyor, tepemizde bir dam var derlerdi. Muhterisliğin sonu yok diyorum.

Tabii ekonomiyi yonetenlere de iki cift lafım var, baska bir yazıya kalsın.

Kriz ve Kayak... Ne alaka demeyin...

Amerika'daki finans kurumları birbiri ardına tepetaklak giderken, bizim memlekette de kriz havası var. Borsa hızla düşüyor, dolar değer kazanıyor, siyasetçiler de bunlarla uğraşacaklarına birbirleri ile ve de bazı patronlarla uğraşmayı yeğliyorlar.

Yıllar önce Amerika'da yaşadığım dönemde kayak sporu ile tanıştım. Orada bizde o dönemde olduğu gibi bir zengin sporu değildi. Şimdi bizde de artık eskisi gibi pahalı bir spor değil. Canım tatlı olduğu için korkağım, korkak olduğum için de hiçbir zaman zerafetle güzel kayan biri olamayacağım. Olsun. Önemli olan benim bu spordan zevk almam. Kayak öğrenirken, öğretmenlerin size söylediği çok temel kurallar var. Bunlardan biri de buza denk geldiğinizde paniğe kapılmamak ama lakayt da kalmamak, kayakları kontrol etmeye kalkışmamak ve dengede durarak, buzlu kısmı atlatmaya çalışmaktır. Buza gelip, panikler ve fren yapmaya kalkarsanız ya da dengenize ekstar dikkat etmezseniz illa düşersiniz.

Krizlerin de yokuş aşağı kayarken buza denk gelmekten farkı yoktur. Panik olur ya da aldırmazsanız düşersiniz ve yokuşun aşağısındaki hedefiniz (tasarruf, emeklilik vs.) sizi daha uzun süre beklemek durumunda kalır.

Hal böyle iken vatandaş ne yapsın? Öncelikle ayağını yorganına göre uzatsın, harcamalarına bir göz atsın, kısılabilecek herşeyi kıssın. Varsa borçlarından kurtulmaya baksın. Dolmuşta iki durak önce inip yürümek 25 kuruş fark ettiriyorsa, iki durak önce inip yürüsün, ihtiyaçlarını hemen gidip satın almak yoluyla değil de eş, dost ve akraba ile ödünç ya da takas yoluyla gidermeye çalışsın. 3-5 kuruş parasını dolara yatırmasın, eskaza elinde birazcık hisse senedi varsa, satmaya kalkmasın. Sakin olsun, dengede kalsın ve buzlu yeri atlatıncaya kadar beklesin.

Harcamaları kontrol etmenin ve nerelerde gedik olduğunu tespit etmenin bir yolu da belli bir süre boyunca cebinizden çıkan her kuruşu kayıt etmektir. Böylece her sabah işe giderken aldığınız iki poğaçanın ya da sandviçin esasında cebinizde zaman içinde nasıl bir delik açtığını görebilirsiniz.