Sabah Gazetesinden Öneri!!!

Sabah Gazetesi'nde 12 Adımda Ekonomi Yapın başlıklı yazıya rastladım.

Bir haberi alıp tercüme etmişler ve yayınlamışlar. Çok merak ediyorum hesabımıza 500 TL'dan fazla para koyarak havale masrafı gibi bankacılık ücretlerini oradan nasıl karşılayacakmışız? Zaten bununla ne kastedildiği tam olarak anlaşılamıyor. İşlemlerden alınan ücretler kastediliyorsa bununla ilgili olarak her banka farklı uygulama yapıyor.

Sepet konusunu hiç anlamadım ne faydası var. Bizde ücretler çalışanlara aylık, emeklilere ise 3 aylık ödeniyor. Sözkonusu sepet önerisi haftalık ya da iki haftalık ücret alan Amerikalılara yönelik sanırım.

Çok sığ ve yüzeysel bir yazıyı resimlerle süsleyip koyuvermişler. Ben de başlığı görünce heyecanlanmıştım.

Bütçe vs. konusunda uzun uzun bir sürü yazı yazdım burada ve Ekonomi Türk'te ama tabii ne kadar okunduğumuz ortada. Bazen yazdığıma değiyor mu diye düşünmeye başladım. Bir süredir yazmak da gelmiyor içimden. Blog ömrünü tamamlıyor mudur nedir?

Market Ürünleri

Bugün Boston Gal's Open Wallet isimli blogda "Consumers no longer find value in the brand" başlıklı bir yazıya rastladım.

Türkiye'de de bu tür ürünler son yıllarda oldukça yaygınlaştı. Marketin ismini taşıyan ya da kendi markasını verdiği ürünlere rastlamak mümkün. Bunlar ismini sık sık duymaya alıştığımız markalardan çok daha ehven fiyatlara satılıyorlar.

Ben bazı şeyleri denedim. Kiminden memnun kaldım, kiminden kalmadım. Genellikle kim üretmiş diye bakıp ona göre karar veriyorum ama özellikle kağıt ürünler hayal kırıklığı. Daha zayıf, ya da daha az ürün çıkıyor içlerinden. Buna mukabil bakliyat, bazı temizlik sıvıları, ton balığı ve zeytinyağı denemelerim başarılı oldu.

Okurlar bu ürünler için ne düşünüyorlar? Paylaşmak isteyen yorum bırakırsa sevinirim.

Ofis'te Adab-ı Muaşeret

Bugün tesadüfen Office Etiquette Essentials başlıklı yazıya rastladım. Fazla uğraşmadan çalışma arkadaşlarınızı uyuz etmek için yapabilecekleriniz arasında toplantılarda PDA kullanarak mesajlaşmak, kokulu yiyecekler tüketmek, koridorda ayaküstü toplantılar yapmak, yazışmalarda SMS dili kullanmak sayılmış.

Ben de bunlara birkaç ilave yapayım:

- Toplantılarda ne kadar zeki olduğunuzu kanıtlamak için gereksiz çıkış ve ukalalıklar yapmak,
- Toplantıları gündeminden saptırıp, sizin konuşmak istediğiniz konulara kaydırmak,
- İş saatlerine asla uymamak. (Geç çıkmanız, geç gelmenizi mazur göstermez),
- Çok çalıştığınızı kanıtlamak için mailleri abes saatlerde atmak,
- Ter kokmak, kişisel hijyene yeteri kadar itina etmemek...

Bu arada Gümüş Kurşun gerçekten de şanssız bir kitap. Bir önceki yazıdan bu yana en fazla 10 sayfa okuyabildim.

Gümüş Kurşun: Enron'un İnanılmaz Yükselişi ve Önlenemeyen Çöküşü

Kimi zaman bazı kitapları okumakta geç kalırım. Gümüş Kurşun da bunlardan biri. Ne zaman bu kitabı elime alsam bir şeyler oldu, bir kenara bıraktım, başka kitaplar okudum, bir türlü bitirmek mümkün olmadı.

Geçtiğimiz hafta kitaba yeniden başladım ve bu kez yarılamayı başardım. Okudukça da Enron'da yapılan hataların, dönen üçkağıdın, basiretsizliğin, yönetsel ve süreçsel zaafiyetlerin neredeyse tıpatıp aynılarını tabii ki daha küçük ölçeklerde iş hayatım boyunca gördüğümü fark ettim. Bundan sonraki birkaç yazıda kitaptan sözkonusu örnekleri verip, kendi karşılaştığım benzerlerini anlatacağım.

Yalancı Çoban

Yalancı Çoban'ın hikayesini bilmeyen yoktur sanırım. Ezop'un olduğu söylenen ama gerçek kaynağını tam bilemediğimiz bu çok öğretici çocuk masalından ders almayan Dünya Sağlık Örgütü WHO ve bizimkisi de dahil pek çok hükümet bu yıl da Domuz Gribi konusunda gereksiz bir panik yarattılar. Geçtiğimiz yıllarda SARS, sonra Kuş Gribi, şimdi de Domuz Gribi... Avrupa Parlamentosu Sağlık Komitesi'nden Wolfgang Wodarg ile yapılan bir röportaj pek çok yerde yayınlandı. Röportaj'da açıkça Dünya Sağlık Sağlık Örgütü'nün şeffaflığından duyulan şüphe, aşının iki doz uygulanması konusundaki öneriden kaynaklanan rahatsızlık ve ilaç firmalarının açgözlülüğünden bahsediliyor.

İnsanlar önlem olsun diye antibakteriyel jel ve sabunlara bir sürü para harcadı. Bunları üreten firmalar ciddi kar elde ettiler. Oysa H1N1 bir virüs yani, antibakteriyel ürünün buna bir etkisi olamaz. Birçok kişi de çocuğu grip olunca doktorlara koşuşturdu. Bilinçsiz bazı doktorlar ve uyanık bazı hastaneler grip hastalarına hemen domuz gribi yaftasını yapıştırıverdiler. Oysa her hastane ve her laboratuvar bu virüsü tespit edebilecek olanaklara sahip değilmiş. Bu da sonradan ortaya çıktı.

Hükümetleri Dünya Sağlık Örgütü'ne inandıkları için çok da fazla suçlayamıyorum ama bu örgütün çok sıkı biçimde denetlenmesini talep etmelerini bekliyorum.

Bizim başbakan aşı olmayacağını beyan ettiğinde ve de Sağlık Bakanı çocuklarını aşılatmadığında bu işten pis kokular almış ve grip aşısı olmayacağımı söylemiştim. Zaten ben her yıl yapılan normal grip aşılarını da olmuyorum. İnsan kendine iyi bakar, ellerini temiz tutar, havasız ve kalabalık ortamlardan kaçınırsa genellikle nezle ve grip olmuyor. Grip olunca da bol bol ılık sıvı tüketip, gerekirse ateş düşürücü kullanıp, dinlenerek bu hastalığı en fazla bir haftada atlatabiliyorsunuz.

Aceleyle üretilen bazı aşıların yan etkileri konusunda da ciddi suçlamalar gündeme gelmeye başladı. Önce cıva oranı dendi, şimdi de kanserojen unusrlardan bahsediliyor. Doğruluğu kanıtlanana kadar bilemeyeceğiz. Tabii kanıtların bize kadar ulaşması bir şekilde engellenmezse...

Bazı arkadaşlarım koşa koşa gidip çocuklarını aşılattılar. İnsanlar çocuk sahibi olunca sağduyularının ve soğukkanlılıklarının önemli bir bölümünü yitiriyorlar ve müthiş korumacı bir şekilde ve genellikle panikle davranmaya başlıyorlar. Şimdi bu ne idüğü belirsiz aşılarla aşılanan çocuklar sırf bu yüzden ileride sağlık sorunları yaşarlarsa bu aileler kendilerini nasıl hissedecek?

Bazen Ebola, HIV gibi birçok virüsün biyolojik silah olarak laboratuvarlarda üretildiğini, bunların bilinçli ya da bilinçsiz olarak insanlara bulaştırılmış olabileceğini, yahut da ilaç firmalarının bu tür virüsleri önce üretip, salgın yaratarak sonra da ilacını satarak zenginleşme çabası içerisinde olduğunu düşünürüm. Bunu söylediğim zaman çoğu insan beni fazlaca Komplo Teorisi okumakla suçluyor ama sanırım zaman beni haklı çıkartacak.

Bu arada laboratuvar ortamında üretilip, biyolojik silah olarak kullanılması öngörülen bir virüs ile ilgili olarak okuduğum en iyi Komplo Teorilerinden biri de Tom Clancy'nin Rainbow Six isimli kitabıdır. Türkçesi Epsilon Kitabevinden Gökkuşağı 6 ismiyle yayınlanmış. Bulursanız okumanızı öneririm. Eko-Teröristlerin dünyayı kurtarmak için giriştikleri çılgınca bir komplodan bahseden kitabı okuyunca aslında bu tür bir girişimi engellemenin ne kadar zor olduğunu ve bu işin iyi bir planlama ile pekala da yapılabileceğini fark ediyorsunuz.

Bir gün gerçekten önemli bir hastalık ortaya çıkacak ve bizler yıllardır gereksiz paniklere sevkedildiğimizden, tıpkı Yalancı Çoban hikayesinde olduğu gibi bu kez gerçek olan tehlikeye aldırış etmeyeceğiz. Esas problem bu...

Emeklilik için tasarruf edip para biriktirmek neden önemli?

Bu konuda çok yazdım çizdim ama bıkmadan devam etmeyi düşünüyorum. Sınırlı sayıda okuyucum var ama en azından onlar da etraflarındaki eşlerine dostlarına bu konuları anlatıyorlardır diye umuyorum.

Türkiye'de çok çarpık bir emeklilik sistemi var. İnsanlar çok genç emekli olabiliyorlar. Yasal bazı düzenlemelerle kademeli olarak emekli yaşı yükseltildi ama hala anlamsız uygulamalar var. Ekonomi Türk bugün bu konuya değinmiş ve Emekli Zammı ve Emeksiz Emeklilik başlıklı bir yazı yazmış. Yazının sonunda da daha evvel yazdığım bir yazıya bağlantı vermiş. (Teşekkür ederim! Ayran içtik ama ayrı düşmedik anlaşılan:)

Emeklilik konusu da adeta din konusu kadar suistimale açık ve insanları duygusal tepkilere sevk edebilecek kadar hassas. "Mezarda Emeklilik" sloganıyla milyonlarca insanımız yıllarca oy kaygısıyla açıkça kandırıldı. Bunları söyleyince sanki "emekliler ölsün" diyormuşuz gibi geliyor ama kazın ayağı öyle değil. Elbette ben de memleketimdeki emeklilerin Amerikalı, Alman, Japon emekliler gibi turistik seyahatler yapabilecek, güzel evlerde oturup, güzel arabalar kullanabilecek olmasını istiyorum. Ama bu 20-25 hatta 30 sene çalışmakla bile elde edilebilir bir durum değil. Yakın bir Amerikalı dostumun eşi 68 yaşında emekli oldu ama bu kararı çok zor aldı zira annesi geçen yıl 101. yaşını kutladı. O kadar uzun yaşarsa tasarruflarının yetip yetmeyeceği konusunda ciddi tereddütler yaşadı. Bu söylediğim insan 18 yaşından itibaren düzenli olarak çalışmış, üniversiteyi bile çalışırken okumuş birisi. Adam 50 sene çalışmış ama 30 sene daha yaşama "riski" olduğunu düşünüyor!

İleride emeklilerin sayısı arttıkça, sistem daha da fazla yara alacak ve günün birinde Allah Korusun! bazı ülkelerde olduğu gibi insanlara belki de emekli maaşı ödeyemeyecek duruma geleceğiz. O nedenle B planımız olmalı. Belki gün gelecek birkaç emekli yaşlı insan ev arkadaşlığı yapacak, ellerine geçen parayı birleştirip, varlıklarını sürdürmeye çalışacak. Zamanında çalışıp mal mülk edinmiş olanlar elde ettikleri pasif gelirle yaşamayı sürdürebilecekler. LÜTFEN ama lütfen emekli olduğunuzda elinize geçecek emekli maaşı ile kıt kanaat de olsa geçinebileceğinizi düşünmeyin. Vitrindeki olağanüstü ayakkabıları, Plasma TV'yi, Blu-Ray oynatıcısını, havalı otomobili, müstakil evi almaya kalkışmayın. Cep telefonunuzu yenilemeyiverin. Bozulmayan bir şeyi değiştirmeyin. Emeğinize ve paranıza sahip çıkın. Yaşı genç olanlar için risk çok daha büyük ama onların hala kendileri için çözüm üretecek vakitleri var. Bu konuda yazılıp çizilenleri bıkmadan usanmadan okuyun, tartışın ve kendi çözümünüzü üretmeye bakın. Kendi stratejik planınızı yapın. Hiçbir şeyi tesadüflere ve akışına bırakmayın. Ne zaman evleneceğinizi, kaç çocuk yapacağınızı, ne zaman yapacağınızı hesaplayın.

Kara bir tablo çiziyorum diye bana kızmayın ve yapmanız gerekenleri ertelemeyin. Hayat o kadar kısa ve o kadar çabuk geçiyor ki, ne olduğunuzu anlamadan 40'ı deviriveriyorsunuz. Benden söylemesi!

Pratik Patates

Ne zamandır yemek tarifi vermediğimi fark ettim. Öğrenciler ve bekarlar için ideal, ucuz ve lezzetli bir tarif vereyim. Yalnız fırında pişiyor.

Malzemeler:

Patates (adam başı 2 orta boy patates, iştahlılar için 3 olsun:)
Tuz, karabiber
Biraz un
Zeytinyağı (başka bir sıvı yağ da olabilir)
Sarmısak
Yoğurt

Patatesleri soyup, yıkayın ve de kurulayın.
Yarım santimden kalın olmayacak şekilde dilimleyin.
Sonra bu dilimleri, una bulayın ve yağladığınız tepsiye tek sıra olarak dizin. Üstünden biraz daha sıvı yağ gezdirin, tuz/karabiber serpin ve 175 derece civarındaki fırına atın. 20-25 dakika fırında pişirin. Kıtır seviyorsanız biraz fazla da kızartabilirsiniz. Yağda kızartılmış patatesten daha sağlıklı ama yine de kilo problemi olanlar için pek uygun bir yiyecek değil.

Sarmısaklı yoğurt ile servis edin. Afiyet olsun!