Seviyeli Birliktelik: Kredi Kartlarim ve Ben

Magazin programlarinda yeni "aski" hakkinda soru sorulan unluler hemen "seviyeli bir birlikteligimiz" var diyorlar. 10-15 gun suren iliskiler ne kadar seviyeli olabiliyor bilemem ama hersey gibi seviye de goreceli bir kavram. O nedenle cumlenin hatali olmadigini da dusunebiliriz.


Ilk kredi kartima 1990 yilinda yurtdisinda sahip oldum. O gunden beri belki 3 ya da 4 kez faize dusmuslugum oldu. Calismadigim donemde ve rahatsizlandigim bir donemde ama bunlar cok uzun surmedi. En fazla 2 ya da 3 ayin sonunda borcumu temizledim. 1998'den beri de hic faize dusmedim. Bana gore kredi kartlarimla seviyeli bir birlikteligim var. Nasil mi?


Sadece 2 adet kredi kartim var. Aslinda tek kart da yeterli olurdu ama bozulma veya kaybolma durumunda ayazda kalmamak lazim diye iki kart tasiyorum. Prensip olarak ben basvurmadan bana gonderilen tum kartlari red ederim, teslim almam. Kartlarimin birinde biriken puanlarim Bireysel Emeklilik Sistemine aktariliyor. Diger kartimda biriken puanlarin tamamini yaklasik 18 ayda veya 2 senede bir yaptigim yurtdisi tatillere ucak bileti almak icin kullaniyorum. Son 4 Amerika seyahatimde ucak biletine para vermedim.


Temelde tum alisverislerimi kart ile yapar, harcamalarimi gunluk olarak Internet bankaciligindan takip ederim. Nakit para tasimayi sevmiyorum. Cogunlukla cebimde 50 YTL'den fazla para bulunmuyor. Aylik butcemin disina cikmamaya dikkat ederim. Butcemi nasil yaptigimi ve neleri takip ettigimi baska bir yazida anlatacagim.

Kontrol sizde olduktan sonra kredi karti ocu degil. Bankalar yaptiklari promosyonlarla tuketimi tesvik ediyorlar ve bazen de cok cazip secenekler sunuyorlar. Gecen yil yilbasina yakin bir zamanda bir banka 250 YT'lik alisverise 25 YTL ya da 500 YTLlik alisverise 50 YTL gibi bir kampanya yapiyordu ve bir arkadasim da bu rakamlari tutturabilmek icin kendini alisverise vurmustu. Hatta bana da bu promosyonun reklamini yapmayi ihmal etmedi. "Iyi ama benim bu kadar kisa surede o parayi harcamami gerektiren bir ihtiyacim yok ki" dedigimde, "Oyle deme, mutlaka alacak birseyler vardir. %10 tasarrufu niye kucumsuyorsun?" dedi. Hala gereksiz para harcayarak yuzde 10 nasil tasarruf edebilecegimi dusunuyorum, henuz bulamadim.
Onemli bir konu da bankanizin zirt pirt kredi kartinizin limitini yukseltmesine engel olmak hatta limitinizi istediginiz seviyede tutmak icin gerekiyorsa, en basta size verilen limiti bile dusurtmek. Eger kendinizi tutmakta zorlaniyorsaniz, dusuk limitli bir kartla, anlik bir heyecan durumunda butcenizi asamazsiniz.

Derin bir nefes alin ve soyle deyin: Kredi kartlarimi ben yonetirim, onlar beni yonetemez! ve eger 2'den fazla kredi kartiniz varsa, tez zamanda bunlarin sayisini nasil dusureceginizin ve hangi kartlari iptal edip, hangilerini tutacaginizin planini yapin.

Ekonomix benden bahsetmis!

Severek takip ettigim Ekonomi Turk blog sitesinde Ekonomix benim para biriktirme konusunda yazdigimdan bahsetmis. Onun uzerine de blogum ziyaret edilmis ve yeni yorumcularim olmus. Cok gururlandim ve uzerimde bir sorumluluk hissettim. Bu konuda cok basarili oldugumu sanmiyorum ama ne yaptigimi merak edenlerle paylasmak isterim. Su sira neredeyse tum birikimimi yeni bir ev almak icin anneme borc verdim. Eski evi satilinca bana borcunu odeyecek. Yilbasina kadar evin satilacagini saniyoruz. Eger, satilmayacak gibi olursa kardesim ve ben mutfagi ucuz tarafindan yenileyip, evi biraz daha albenili hale getirmeyi planladik. Ote yandan annemin yeni evi gercekten cok guzel. Hem daha guvenli bir sitede, hem daha yeni bir apartman. Bu bakimdan kisa bir sure kesintiye ugrayan faiz gelirimi cok da onemsemiyorum. Annemin mutluluguna paha bicilemez.



Temelde bu yil tasarruflarimin cogu YTL'deydi. Sadece gelecek yil yapmayi planladigim tatil icin dolar dustukce, biraz biraz dolar alarak, neredeyse tatilde harcamayi planladigim parayi kenara koydum.

Esas tasarrufum icin gectigimiz donemde calistigim bankanin musteri iliskileri yoneticisi ile gorusmustum ve bana o donem 32 gunluk kirik vade icin % 18,75 faiz onermisti. Annemin evi icin paraya kisa vadede ihtiyacim olacagini bildigim icin 32 gunluk dondurdum bir sure. Yoksa daha uzun vadeye de baglardim zira, faizler yavasca dusuyor. Nitekim benim faiz orani son donemde 18,50'ye inmisti. Eger 10-15 bin YTL uzeri paraniz varsa mutlaka bankanizla gorusun. Internette yayinladiklarindan ya da reklamini yaptiklarindan daha iyi faiz onerebiliyorlar. Bir arkadasim bankalari yakin takibe almis durumda, hangisinin satilmasi sozkonusu ise o banka ile pazarlik ediyor. Cunku, bu donemlerde bankalar ne kadar cok mevduat gosterirse onlar icin o kadar iyi.


Borsa'dan her kucuk yatirimci gibi korkuyordum ama uzun vadeli yatirim yapmayi goze alirsam, korkmanin yersiz oldugunu fark ettim. Bir miktar Akbank hissem vardi. Bunlari biraz artirdim. Ekonomix'in onerisi uzerine arada ufak ufak alim yapmaya basladim. Simdi elimde, Akbank, Denizbank, Garanti, Is-C, Halkbank ve YKB hisseleri var. Alis fiyatlarimi daha sonraki bir yazida belirtecegim. Borsa dustu dendiginde ve Dogan Medya grubu felaket senaryolari yazmaya basladiginda alim yapiyorum, stratejim bu; cunku ise yariyor. Dalgalanmalar kisa suruyor ve borsa toparlaniyor. Zaten hisse senetlerimi uzun vadede elimde tutacagim icin inis cikislar beni ilgilendirmiyor. Temelde IMKB 30 hisseleri tuttugumu fark etmissinizdir. Bankacilik sektoru disina henuz yatirim yapmadim. Bunun ustunde biraz calismam lazim ama firsatim yok.

Biraz da altinim var. Ben altina yatirim yapmiyorum ama annem dogumgunleri ve yilbaslarinda bazen altin veriyor, ben de bunlari kasada sakliyorum.



Bunlarin disinda 1999'da baslamis olan bir Hayat sigortam var ve maalesef dolar cinsinden. Ayrica 2004'te yaptirdigim Bireysel Emeklilik Sigortam var. BES'ten emin olamadigim icin baslangicta kucuk miktarlar yatiriyordum sonradan artirdim. Yilbasindan itibaren onu da artiracagim. Orta Riskli bir portfoyum var. 2023'e kadar sistemde kalacagim icin risk seviyesinin biraz yuksek olmasina katlanabiliyorum. Emeklilige yaklastigimda yuksek bir donemde portfoyumu risksiz hale donusturmeyi planliyorum. Bonus kartimin kazandigi bonuslari da buraya aktariyorum. Bedava para ne hos hemen harcayayim demek yerine, bedava para ne hos, emeklilik tasarrufuma aktarayim dedim:)



Oturdugum ev bana ait, 2004'te ev fiyatlari cok dusukken almistim ve Istanbul'un degeri artan semtlerinden birinde. Banka borcum yok. Kendime ait bir arabam yok, sirket araci kullaniyorum. Bununla ilgili masrafim da yok. Kredi karti vs turu borcum da yok cok sukur. Bu yil evdeki bazi seyleri yenilemem gerektigi icin Subat'a kadar bazi taksit odemelerim var ama borc sayilabilecek bir meblag degil. Bundan sonraki yazida kredi kartlarimi nasil yonettigimi paylasacagim.



Dindar biri sayilmam ama Zekat vermeye ve Kurban Bayraminda kurban niyetine Mehmetcik Vakfi ya da LOSEV'e bagista bulunmaya ozen gosteriyorum. Zekat tutarini dikkatle hesaplayip, yil boyunca vermeye gayret ediyorum. Okumakta olan bir cocugu ve yine yukarida bahsettigim vakiflari destekliyorum. Sonucta durumum yardim yapmaya uygun ve ben de elimden geleni yapmaya calisiyorum. Bunlara bana kendimi iyi hissettiriyor.

Artik gazete okumasam mi acaba?

Her gun duzenli olarak gazetelere Internet'ten de olsa goz gezdiriyor, kose yazarlarini okuyorum ve fakat bana fenalik geliyor! Her gun yeni bir hastalikli haber. Herkes isi gucu birakti, bundan otuz sene evvel bu kadar ciddi bir sorun olmayan turban konusunu su veya bu sekilde mincikliyor. Darbeden soz edip felaket tellaligi yapan mi ararsin, yeni Cumhurbaskani'nin esi konusunda ileri geri konusan mi istersin hepsi var. Kamusal alanda turbana karsiyim evet ama adam Cumhurbaskani oldu, karisi da turbanli. Bu kadini diger Cbaskani eslerinden ayri muameleye tabi tutmak da bana dogru gelmiyor. Asagi tukursen sakal, yukari tukursen biyik, benim icim bayik.

Ben nezle olup hapsursam, dolar dusuyor, altin yukseliyor, borsa sallaniyor. Ekonomi bu kadar kirilganken Dogan Grubu medyasi her turlu yeni felaket senaryolari uretip muhtemelen bu inis cikislardan buyuk rant elde diyor. Hay bin kunduz!

Diyorum ki gazete okumasam muhtemelen cok daha mutlu bir bireye donusurum. Fakat okumayi 4 yasinda soken birisi icin gunluk haberleri takip etmemek de bir iskence. Ne halt edecegimi sasirdim. IMDAT!

Karinca kararinca...

Zaman zaman bu blogda gelecekten kaygi duydugumu ve para biriktirmem gerektigini yazdim. Bu konu pek arkadaslarimla konustugum bir konu degil onun icin burada cogunlukla kendi kendimle paylasiyorum.



Beni en cok carpan husus, arkadaslarimin bu konuda tamamen ilgisiz olmalari. Para biriktiren ya da yatirim yapmayi dusunenlerin sayisi cok az. Ornegin elinde yaklasik 250,000 USD para olup da 2 yildir gonlune gore bir ev bulamadigindan yakinan bir arkadasim var. Bulamamasinin nedeni 400,000 USD'lik evlere bakmasi ve belli bir bolgede oturmak konusunda asiri derecede takintili olmasi. Borclanmadan ev almasi mumkun degil. Oysa elindeki para Istanbul'da dahi mantikli bir ev almak icin yeterli.



Cogu arkadasim ucretlerini son kurusuna kadar harcamayi tercih ediyorlar. Ustelik ucretleri gayet ust seviyede cogu insanin asla ulasamayacagi rakamlarda. 2 yillik Jeep'ini yenileyen, metresine yazlik ve ev alan, Plazma TV, pahali tatiller vs. pesinde kosan onlarca insan. Nedense gelen paranin tamami yenecek diye kural var da benim haberim yok diyecegim. Ucreti bu kadar yuksek olmayan bir baska grup insan da bunlarla asik atmaya calisiyor ve girtlaga kadar kredi karti borcuna giriyorlar. Oysa kredi karti ile borc, her halde tefeciden evvel en pahali borctur. Bankalara oturduklari yerde para kazandirmak niye?

Kazancimin yarisini tasarrufa yonlendirdim ki, bu cok sukur onemli bir fedakarlik demek degil. Zaten sirket araci kullaniyor ve kendi evimde oturuyorum. Gonlumce bir tatil icin kenara para koyup, o plani hayata gecirebiliyorum. Fakat yine de tasarruf aliskanliklarimin yeterli olup olmadigindan emin olamiyorum. Saniyorum genclik donemimizin yuksek enflasyonlu yillara denk gelmesi tutumluluk ve ileriye donuk para biriktirme konularinda bizim kusagi duyarsizlastirdi. Hic yarin olmayacakmiscasina harcamak ve yasamak insanin gelecekteki ozgurlugunu kisitlayabilecek bir aliskanlik. Ustelik, birey olarak, hepimiz belli olcude yardim yapmak ve baskalarina destek olmak zorundayiz. En azindan benim dusuncem bu. Milyonlarca insan basinin ustunde bir dam olmadan, pacavralar icinde yasarken ve aclik cekerken, sorumsuz davranmamaliyiz. Elbette iyi kazanan insan, parasinin tadini cikartmali. Fakat hem zevke, hem yardima, hem de tasarrufa para ayirmaliyiz. Karinca kararinca...

Intihal

Birkac gundur, iki ODTU'lunun yaptigi terbiyesizlik konusuluyor. Olmayacak sayida makaleyi calip, kendileri yazmis gibi gostermisler. Oncelikle ODTU'lu oldugum icin buyuk uzuntu duydum. Ister istemez okula da laf getiren bir davranis bu. Sonra da oturup dusundum "biz ne zaman etik kavramini kaybettik?" diye.


Bugunse Konya Selcuk Universitesinde de benzer bir olay ortaya cikmis.

Ogrenciyken birbirimizden odev kopyasi cekerdik. Hatirliyorum, ortaokulda bir matematik ogretmenim vardi, dogru duzgun ders anlatamazdi, soru sorunca kizardi, anlamayani asagilardi. Zaten cok da urkutucu bir tipti. Herhangibirsey sormaya korkardik. Verdigi odevlerin bazilarini hic anlamaz, kirik not almamak icin odevleri kopyalardik. Her sinifta oldugu gibi bizde de hoca kotu de olsa, matematigi iyi anlayabilen akilli arkadaslarimiz vardi. Yetiskin biri olarak o zaman yaptigimin dogru olmadigini biliyorum, sonucta matematik konusunda hicbir zaman istedigim kadar iyi olmadim yani, kayip benim kaybim. Buyuklerimden yardim istemeli, anlamadigim konulari ogrenmenin bir yolunu bulmaliydim.

Onca sene tarih dersi aldik, hala Fatih Sultan Mehmet tahttayken, Fransa'da Ingiltere'de tahtta kim vardi baglanti kuramam. Bunlarin hepsi karmakarisik, birbiriyle ilgisiz ogretildi. Tarihleri ezberlememiz istenirdi. Bir anlasmanin ya da savasin tarihinden cok, kimler arasinda ve nasil yapildigi daha onemli degil midir? Tarih aslinda cok zevkli bir konu ama ogrenciyken hepimizin kabusuydu.

Fen dersinde pille calisan projeler yapmamiz istenirdi ama bize bobin nasil sarilir, pile nasil baglanir ogreten olmadi. Bu yuzden de o tur odevleri hep babam yapti.

Resim dersinde bile ogrenciyi yalana tesvik eden birseyler olurdu. Herkes guzel resim yapamaz ki. Yapilan resime not vermek cok hatali. Bugun dunyaca unlu bazi ressamlarin tablolari bana gayet anlamsiz ve cirkin gelebiliyor. Begenmedigim bir seye kotu not vermem ne kadar dogru? Onun yerine resim derslerinde, isik, derinlik, golgelendirme vs. gibi konular ogretilse, ressamlar tanitilsa, degisik donemler ve akimlar anlatilsa daha iyi degil mi? Konu: 23 Nisan Resmi Yapiniz. Bu nasil salakca bir sey? Her sene 23 Nisan'da herkes 23 Nisan resmi yapacak, guzel resim yapanlar 10 alacak, digerleri resmi annesine, babasina yaptiracak.

Insanlari yalana tesvik eden bir egitim sistemimiz var. Yaraticilik ve acik fikirlilik desteklenmez ama ezbercilik, kitapta yazandan ayrilmama desteklenir. Bu nasil is?

Akademisyenligi secen insanlarin kendilerini bilime adamis, dusunce ureten kisiler olmasi gerekmez mi? Biz de uretilen yayin sayisi vs. Allah bilir maas, ek gosterge filan gibi seylere yaradigindan, insanlar cocukluklarindan itibaren edindikleri aliskanlikla hirsizlik yapiyorlar. Bunun kuyumcudan altin calmakla, dukkandan kiyafet asirmakla bir farki yok ki. Yazik!

Offff ya!

Aksamlari en sevdigim seylerden biri laptop kucagimda, sevdigim bloglari okumak, bazilarina yorum birakmak, goz ucuyla da televizyona bakmak.

EkonomiTurk uzun zamandir severek takip ettigim ve cok sey ogrendigim bir blog sitesi. Her gun yeni yazi var mi diye kontrol ediyorum, yazilari zevkle okuyup, bazen de kendi dusuncemi/yorumumu birakiyorum. Fakat bundan sonra asla bunu yapmayacagim. Herkes ekonomi gurusu olmak zorunda mi? Bugun ya da dun bir cokbilmis benim yorumuma azarlar tonda bir yorumla yanit vermis. Ustelik tam olarak neyi kastettigimi sormak veya daha medeni bir sekilde tartisma acmak yerine... Oyle canim sikildi ki (bunu Turkce karakterlerle yazmayinca durumu gercekten iyi ifade etti).

Tanimadigim ama cok saygi duydugum bir grup insanla sanal ortamda da olsa sosyallesmek hosuma gidiyordu. Inanilmaz derecede bozuldum. Yani su an gozlerimin dolmasina engel olamiyorum ki, hayatta sulugoz biri degilimdir. Offf ya! Offf!

Belki kendi blogumu da tamamen ozel hale getirmeliyim. Bilmiyorum.

Neler oluyor hayatta!

Birkac gundur yeni Cbaskani, yeni kabine, 30 Agustos torenleri, kim kime yan bakti, kim ne dedi, eski Cbaskani evinde atletle goruntulendi vs. tipi gundemi takip etmekten bitap dustum ve sonunda suna ikna oldum: Ben dahil butun milletimiz alakasiz konulara bayiliyor, onemli konulara kafa yormuyor. Neyse...

Tipik bir kadin olmadigimi biliyorum ama benim evdeki kirli camasirlar, bulasiklar, sokulen giysiler, kopan dugmeler tabii bu konudan bihaber olduklarindan kendi bildiklerini okumaya devam ediyorlar.

Gecen yil Denizli'den aldigim uzerine boyle biye gibi birseyden (mutlaka bir adi vardir ama ben bilmem) makine ile desenler islenmis bir yatak ortusu almistim. Isli falan ama sade bir sey. Tutup onu camasir makinesinde yikadim. Asarken fark ettim ki uzerindeki desenlerin ucu sokulmus, o biye gibi sey de sallanip duruyor. Simdi yapilacak akilli hareket, annemin beni bir dahaki ziyaretine kadar bunu kenara kaldirmak ve kullanmamak degil mi? Faka ben cok guzel dikis dikermisim gibi gittim, dikis kutumu aldim, once deseni igneleyeyim dedim fakat baktim olacak gibi degil, once koyu renkli bir iplikle deseni tekrar yerine oturtayim sonra da dikerim diye dusundum ve fakat ne zor seymis! Isin en basinda iplik, igne deligine gecmeyi reddderek beni ugrastirdi. o kismi atlattiktan sonra uzun sure debelenip kan ter icinde kalarak, desenlerin bir kismini yerine oturtum ve biraktim. Birkac saat sonra tekrar elime aldim, kalani tamamladim. Yine biraktim, 1 saat sonra bu sefer dikmeye koyuldum ve bunu da iki merhalede tamamlayabildim. Muhtemelen bu surede o ortuyu yapan kadin iki ortu falan bitirirdi. Ben 3 deseni yerine geri diktim. tabii ortuyu hemen kaldirdim ki baska desenler de sokulmesin. Of ya!