Havlular, Çarşaflar, Yastıklar, Yorganlar...

Bir şekilde ev zaman içinde bir sürü havlu ile doluyor. Bir ara hoşuma giden birkaç havlu aldığımı hatırlıyorum ama diğerleri nereden geldi hiç fikrim yok. Sanıyorum bir kısmını annem getirip bırakmış olmalı. Bir de çalıştığım şirketlerin zaman zaman verdiği hediyeler var. Bu hafta sertleşmiş havluları emekliye ayırmaya karar verdim. Mutfaktakileri ve yüz havlularını ayırmalıyım. Emekliye ayrılan havlular temizlik bezi haline geliyorlar.

Çarşaflara gelince, onlarla başka türlü bir problemim var... Eskimiyorlar! Çok çok nadiren delinen ya da yırtılan bir çarşaf olabiliyor. Tutumlu birisinin bununla probleminin olmaması gerek öyle değil mi? Ancak, insan yıllarca aynı şeyleri kullanarak sıkılıyor. Geçen gün annem de aynı şeyden şikayet ediyordu. Ona çarşaflarımızı değişmeyi önerdim. Gelecek sefer anneme giderken bir set sıkıldığım çarşafı ona götüreceğim ve ondan da "yeni" bir set alacağım. İşte size tutumlu bir çözüm!

Geçen yıl çok uygun fiyatla bulduğum iki set hiç açılmamış ve kullanılmamış çarşaf takımım var. Bunları bir yere hediye olarak da götürebilirim diye düşünerek almıştım. Bir de hiç kullanılmamış pikem var. Onu da Denizli'den inanılmaz ucuza aldığımı hatırlıyorum. Yatağım sandıklı baza olmasa bu kadar ıvır zıvırı, misafir yastık, yorganlarını ve kışlıkları hiçbir yere sığdıramam.

Eski bazı yastıkların da yenilenmesi gerekiyor. Esasında yapacak çok şey var velakin benim içimden gelmesi lazım... Bu aralar sıcakla da başım dertte olduğundan neredeyse kıpırdamaya eriniyorum...

Yaz Projesi

Uzun zamandır The Complete Tightwad Gazette'i okuyorum. Çok eğlenceli ve öğretici bulduğumu söylemeliyim. İçindeki herşey bizim kültürümüze çok uygun olmamakla beraber tutumluluk konusunda ufkumu genişlettiğini söylemem gerek.

Bugün bu kitapta bulduğum bir Quiche tarifini dama tadımıza uydurarak modifiye etmeye çalıştım. Biraz önce fırından çıktılar, tadına baktıktan sonra eğer iyi olmuşsa tarifi paylaşacağım.

Yaz projesi olarak Yemek defterimi yenilemeye karar verdim. Plastik ince bir klasör ve plastik zarflar aldım. Yemek tariflerimi bilgisayarda yazıp, plastik zarflara koyacağım, sonra da klasöre dizeceğim. Böylece tarifi gerektiğinde yerinden çıkartıp, kirletmeden kullanabilirim. zavallı yemek defterim ister istemez yağ vb. lekelerle dolmuş. Bu işi yaparken sevdiğim tarifleri blogda paylaşma imkanım da olacak.

Hafta sonları sıcaktan evden çıkmak istemiyorum. Evde yapacak keyifli birşeyler bulmam gerekiyordu. Bu da onlardan biri. Fiyat Defteri konusunda da bayağı ilerleme kaydettim.

Elektrik ve su... Yine...

Tek başına yaşayan biri olarak pek az elektrik tükettiğimi söylemeliyim. Her ay faturam 150 kWh'ın altında gelir. A sınıfı enerji tüketen bir buzdolabım ve bulaşık makinem var. Çamaşır makinem çok eski ama haftada en fazla üç defa çalıştırıyorum, çoğunlukla sadece iki defa. Yeteri kadar giysim olduğu için asla yarı dolu çalıştırmam. Her zaman dolmasını beklerim. Tavandan aydınlatmayı sevmediğim için gece sadece 60 wattlık bir tasarruflu ampulun takılı olduğu abajur ile oturuyorum. Odadan çıkarken elektriği mutlaka kapatırım. Yazın fırını da fazla kullanmıyorum. Bu ayki tüketimim 146 kWh ve fatura tutarım 29.60 YTL.

Su konusunda ise maliyetten çok, su sıkıntısı ve küresel ısınma nedeniyle hassas davranmaya çalışıyorum ama yine de faturam bir türlü düşmüyor. Son dönemde elektriğe zam geldi biliyorum ama suya ne oldu anlamış değilim. Sıcak su ve Soğuk Su sayaçlarımız site yönetimi tarafından okunuyor ve tüketim bedelimiz hesaplanıp, bilgi notu olarak gönderiliyor. Aidatlarla beraber bunu da site yönetimine ödüyoruz. Geçen ay 2 metreküp sıcak, 3 metreküp de soğuk su harcamışım ve toplam 39.23 YTL ödemem gerekiyor. Her gün duş almaktan vazgeçecek değilim. Ne kadar dikkat edip fazla su akıtmasam da demek ki faturalarımı daha fazla düşüremeyeceğim.

Sadece elektrik ve suya ayda 70 YTL veriyorum. Ya 2 çocuğu olan standart bir aile ne yapar? Kimbilir onların faturaları ne kadar kabarıktır. Çocuklu ailelerde neredeyse her gün çamaşır yıkandığını biliyorum. Aynı anda birden fazla odada elektrik kullanılması da gayet doğal. Bulaşık makinesi de muhtemelen her gün çalışıyordur. Hayat zor. Herkesin üstüne düşeni yapması lazım. Artık bir kişinin çalışıp para kazandığı ve aileyi geçindirdiği günler geride kaldı.

Yakıt tasarrufu konusunda okuyucu desteği lütfen...

Son zamanlarda artan petrol fiyatları işe otomobille gidip gelenleri vurdu. Şirket aracı kullandığım için ve 200 litre limit bana fazlasıyle yettiği için bu konuya fazla kafa yormadığımın farkındayım. Yakıt tasarrufu konusunda bildiklerimi sayayım, gerisini de okuyucular ilave etsin dedim:

1. Sürat göstergenizin en üstünde yani saat 12:00 seviyesinde yazan sürat, aracınızın ideal süratidir. Uzun yolda bunun üstüne çıktığınızda daha fazla yakıt harcarsınız.
2. Uzun yola gitmeden önce yakıtınızı şehirde genellikle aldığınız istasyondan doldurun ve yolda da kıyıda köşede kalmış istasyonlardan benzin almayın. Çok insanın uğradığı büyük istasyonları tercih edin. Böylece kirli veya kaçak yakıt alıp, arabanızda büyük arıza çıkmasını önlemiş olursunuz.
3. Yeni teknoloji arabaların ısıtılmasını gereksiz kılıyor. Kışın dahi aracınızı çalıştırıp, yürüyebilirsiniz, ıstma işlemi gereksiz yakıt tüketimi demektir.
4. Aracınızın lastiklerini havasını mevsime göre uygun seviyede tutmanız yakıtı daha akıllıca harcamanızı sağlar.
5. Aynı istikamete giden kişiler birlikte seyahat ederse, herkes biraz tasarruf etmiş olacaktır.
6. Dur, kalk yapmak yakıt tüketiminin fazla olmasına sebep olur. Trafikten kaçınmaya özen gösterebilirsiniz. Mümkünse tabii...
7. Hafta sonu alışveriş ve diğer işler için uygun saati ve rotayı planlayabilir, trafiğe takılmadan daha az yakıt harcayarak işlerinizi halledebilirsiniz.
8. Şehirde yaşıyorsanız, kısa mesafeleri yürüyerek veya mümkünse bisikletle aşöaya çalışın. İlave egzersiz de olacağı için yakıt tasarrufunun yanında sağlık açısından da yararlı olacaktır. Ancak yazın çok sıcak saatlere dikkat edin.
Başka daha teknik öneriler varsa, okuyucal ilave ederse çok sevinirim. Benim yemek yapmam lazım:)

Bu da iyi...

Tatil sonrası THY'den ve yepyeni uçakların ne kadar rahatsız oldupundan yakınmıştım. Bugün akşam gazetesindeki şu yazı dikkatimi çekti. Özllikle de koltukların tek kişilik yatak konforunda olmasından bahsedilmiş. Kabul ediyorum benim boyum Türkiye ortalamasının çok üstünde, aslında dünyanın en uzun insanlarının yaşadığı Hollanda'nın kadın boy ortalaması olan 1.75 cm. Yani bayağı uzunum ama benden uzun bir sürü genç insan var, kilom da fazla ama sözkonusu koltuklardan bu şekil söz edebilmek için ya pigme olmak ya da Business Class uçmuş olmak lazım. Malum herkes business uçamadığına göre THY'nin üstün başarısından söz etmek anlamsız olmuyor mu?

Business ve Ekonomi arasındaki fiyat farkı abartılı olmasa, paraya kıyacağımdan emin olabilirsiniz ama fark o kadar ucuk ki, ben aradaki fark parasına araba kiralayabiliyorum...

Daldan dala bir yazı işte...

Ben bu emeklilik birikimi konusuyla fena halde bozmuş durumdayım. Sık sık kendimi insanlara bu konuda vaaz verirken yakalıyorum. Çoğunlukla şaşkın gözlerle izlendiğimi fark edince biraz kendime çeki düzen veriyorum. İleriyi düşünüp, plan yapmak fena mı yani? Günü gününe yaşamak, vur patlasın çal oynasın hayatın tadını çıkartmak iyi güzel de sonra? Paraya esas ihtiyacımız olduğu zaman ne olacak? Rahmetli anneannem (Nur içinde yatsın), “yaşlılıkta paran konuşur” derdi. Dedem emekli olduğu vakit çok önceden almış olduğu bir araziye kendi evini yaptırmıştı. İki oda, mütevazi, sobalı bir ev. O zamanlar insanlar emeklilik parasıyla ev sahibi falan olabiliyorlardı.

Evin Maliye Bakanı anneannemdi. Her ay maaşı o çeker, bütçesini yapardı. Hangi aylarda odun, kömür almaya para ayrılacak, ne zaman bahçe kapısı boyanacak hepsini dikkatle bütçeler ve defter tutardı. Dedeme de önceleri biraz harçlık verirdi ama sonradan dedem en büyük hobisi olan bağ bahçe işlerini ilerletince, evin ihtiyacının fazlası olan yetiştirdiği meyve-sebzeyi satmaya başladı. Ailede kim dara düşse, dedemden borç alır hale geldi. Anneannem son derece tutumlu bir kadındı. Hiçbirşeyi boşa vermez, asla yemek atmazdı. Planını programını ona göre yapar israfa müsaade etmezdi. Hatırlıyorum, bizleri alışverişe gönderirken mutlaka “fasulye 3 liradan fazlaysa, alma onun yerine kabak al” türünden nasihat ederdi. Buna mukabil son derece cömertti. Bayramlarda en sağlam harçlık ondan ve yine rahmetli (o da Nur içinde yatsın) babaannemden gelirdi.

Anneannem pahalı fasulye almaya karşıydı ama kitap, dergi almamıza hiç ses etmezdi. Dünya klasiklerini yazları onun evinde okudum. İş yapmaktan temelde nefret ettiği için erkenden kalkıp, işlerini çabucak yapar, günün geri kalanında bize vakit ayırır, kitap okur ya da örgü, dikiş gibi işlerle uğraşırdı. Eski pijamaları keserek, bahçede kullanılan sırık fasulye bağlarına, yer bezlerine dönüştürürdü. Çok güzel dikiş dikerdi. Artan kumaşlardan benim bebeklerime elbiseler yapardı. O dönemlerde standart boyda bebek ve ona uygun kıyafetler filan satılmazdı. Ama, benim bebeklerimin ciddi gardropları olurdu, yani pek havalıydım, sayesinde...

Rahmetli çok tutumlu bir kadındı ama bakımlı ve düzgün görünmeye de çok özen gösterirdi. Evde eski püskü, kılıksız şeyler giyilmesinden nefret ederdi. Eski şeyler bile temiz, ütülü ve düzgün olmak zorundaydı. Saçını mutlaka sarardı ve şekil verirdi, gün içinde de iki tarak darbesiyle görünümünü tazelerdi. Bu bakımlardan hiç ona çekmemiş olmamız kötü tabii...

Okumuş ve hayatı boyunca şehirde yaşamış bir kadın olmasına ve de iş yapmaktan fazla hoşlanmamasına rağmen, bahçe içindeki evin işlerini de pratik usullerle yapar, yazın kabak, fasulye, biber, erik, kayısı gibi şeyleri kurutur, asmanın yapraklarını salamura yapar, kışa hazırlardı. Evinin tasarımını da kendi yapmış, belediyenin mimarına onaylatmıştı. Bu nedenle mutfağı evin en geniş yerlerinden biriydi. O mutfakta oturmak, o iş yaparken bir yandan yardım edip, bir yandan sohbet etmek, iş bitince beraberce çay içmek en tatlı anılarımdandır.

Bu ara yazılarım fazlasıyla daldan dala oluyor sanırım... Tutumluluk, tasarruf derken en çok anneannemden bahsettim. Ruhu Şad olsun...

Elektrik, Su, Güneş...

Bu ara yazmayı boşlamış olduğumun farkındayım. Esasında gün içinde aklıma parlak fikirler geliyor ama akşam olup da geç bir saatte eve gidince bunları unutmuş oluyorum. Onun yerine daha pasif bir iş olan blog okuma işini yapıyorum

Yaz sıcakları malum. Bu aylarda kliması olanlar klimalarını kullanıyorlar elbet ama elektriğe gelen zam herkesin canını yakacak gibi görünüyor. Benim evim sadece bir cepheden kısa bir süre güneş alıyor. O odanın panjurunu sürekli kapalı tutuyorum. Eve gidince diğer cephedeki pencereleri açıp, evi havalandırıyorum. Şimdilik evin içinde rahatım yerinde ama çok sıcak olduğunda gerçekten bana dokunuyor. O zaman da fan kullanıyorum. Yıllar önce RAKS fabrikasından satın aldığım uzaktan kumandalı ve zaman ayarı olan bir fanım var. Hatta en çok kırılan parçalarını da tespit edip, yedeklerini edinmiştim. Fanlar, klimaya göre çok daha az elektrik çekiyor. Bazen serin bir duş alıp, fanı da yarım saate ayarlarsam kolayca uykuya dalabiliyorum. Havalar sıcakken, özellikle en sıcak saatleri iç mekanlarda geçirmekte ve fazla hareket etmemekte yarar var.

Bu arada tabii artık aydınlanmış ve bilinçli tüketiciler olarak bizler almayı düşündüğümüz elektrikli cihazların ne kadar elektrik tükettiğine bakmalı ve bunun maliyetini hesaplayabilmeliyiz.

Bulaşık ve çamaşır makinelerini asla dolmadan çalıştırmıyorum. Sebze yıkadığım suların en azından bir bölümünü çiçek sulamakta kullanıyorum. Önümüzdeki günlerde su kesintileri başlayacak. Bu konuda azami dikkati göstermek gerek. Her gün sabah duş alma alışkanlığım olduğu için su kesintisi fikri beni korkutuyor doğrusu. Hafta içi duşlarımın süresini kısıtladım. Sabunlanırken mutlaka suyu kapatıyorum ve azami 5 dakikada duştan çıkmaya özen gösteriyorum. Sadece Pazar günleri kendimi biraz daha fazla şımartıyorum. Suya olan aşırı düşkünlüğümü hafta sonu Karadeniz kıyısındaki plajlarda gidermek de iyi bir fikir olabilir. Elektrik zammından suya geçtik ama su ve deniz deyince de güneşin zararlarından bahsetmemek olmaz.

Kardeşim son yıllara kadar koyu bir tene sahip bir kişi olarak, hemen hemen hiç korunmadan bronzlaşabilen biriydi. Bense hemen güneş alerjisi olurum ve asla güneşe çıkmam. Bebekler için tasarlanıp, üretilmiş kremleri kullanırım. Son yıllarda kardeşim de asgari 30 koruma faktörlü kremler kullanmasına rağmen güneşten fazlasıyle etkileniyor. Bu hem delinen ozon tabakası hem de güneşte bu yıllarda etkisi artan patlamalar nedeniyle oluyor sanırım. Onun için aman dikkat! Cilt kanserleri çok öldürücü olabiliyor ve son yıllarda bu vakalarda ciddi artışlar var.